Previous Verse
Next Verse

Shloka 70

Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent

निदेशस्थायिनश्चैव तयोर्देवासुराभवन् / बद्धे बलौ विवादो ऽथ संप्रवृत्तः सुदारुणः

nideśasthāyinaścaiva tayordevāsurābhavan / baddhe balau vivādo 'tha saṃpravṛttaḥ sudāruṇaḥ

เหล่าเทวะและอสูรต่างอยู่ใต้บัญชาของทั้งสองฝ่าย; ครั้นเมื่อพระพลีถูกผูกมัด ก็เกิดวิวาทอันน่าสะพรึงกล้ายิ่ง

निदेशस्थायिनःobedient to the command
निदेशस्थायिनः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिदेश + स्थायिन् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष ('abiding by command'); विशेषण (of देवासुराः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: 'and')
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis: 'indeed/just')
तयोःof the two
तयोः:
Sambandha (सम्बन्ध; 'of the two')
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/सप्तमी-द्विवचन (Genitive/Locative Dual)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
असुराःthe asuras
असुराः:
Karta (कर्ता/Subject; coordinated)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अभवन्became/were
अभवन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
बद्धेwhen bound
बद्धे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative absolute)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle, क्त), सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; 'when (he) was bound'
बलौin/when Bali (was)
बलौ:
Adhikarana (अधिकरण/Locative absolute)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन (Vedic/epic locative form); with बद्धे forms locative absolute
विवादःa dispute
विवादः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (particle: 'then/thereupon')
संप्रवृत्तःarose, commenced
संप्रवृत्तः:
Kriya (क्रिया; predicate participle)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + वृत् (धातु)
Formभूतकृदन्त (Past participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण/विधेय (predicate) of विवादः
सुदारुणःvery dreadful
सुदारुणः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + दारुण (प्रातिपदिक; उपसर्ग/उपपद)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of विवादः)