Previous Verse
Next Verse

Brahma Purana — The Five Sacred River-Tirthas: Savitri, Gayatri, Shraddha, Medha, and Sarasvati, Shloka 5

मृगीभूता तु सा बाला मृगो ऽहम् अभवं तदा मृगव्याधो ऽभवच् छंभुर् धर्मसंरक्षणाय च //

คาถาที่ห้า—ผู้ใดสวดอ่านหรือสดับฟัง ย่อมดำเนินไปสู่หนทางแห่งโมกษะ।

mṛgībhūtāhaving become a doe
mṛgībhūtā:
Karta-anvaya (कर्ता-अन्वय; predicate of subject)
TypeAdjective
Rootmṛgī-bhūta (कृदन्त; मृगī + √bhū)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom. 1), Ekavacana; Kta-participle (क्त) of √bhū with upapada mṛgī-; adjectival predicate
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध; discourse particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta/particle (निपात) indicating contrast/emphasis
she
:
Karta (कर्ता; subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom. 1), Ekavacana; demonstrative pronoun
bālāthe girl
bālā:
Karta (कर्ता; apposition to sā)
TypeNoun
Rootbālā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom. 1), Ekavacana
mṛgaḥa deer
mṛgaḥ:
Karta (कर्ता; predicate-noun of aham)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom. 1), Ekavacana
ahamI
aham:
Karta (कर्ता; subject)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormUttama-puruṣa pronoun; Prathamā (Nom. 1), Ekavacana
abhavambecame
abhavam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
FormLaṅ (लङ्; imperfect/past), Uttama-puruṣa (1st person), Ekavacana; Parasmaipada
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormKāla-avyaya (काल-अव्यय; temporal adverb)
mṛgavyādhaḥdeer-hunter
mṛgavyādhaḥ:
Karta (कर्ता; subject)
TypeNoun
Rootmṛga + vyādha (प्रातिपदिक; समास)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom. 1), Ekavacana; Ṣaṣṭhī-tatpuruṣa (मृगाणां व्याधः)
abhavatbecame/was
abhavat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
FormLaṅ (लङ्; imperfect/past), Prathama-puruṣa (3rd person), Ekavacana; Parasmaipada
śambhuḥŚambhu (Śiva)
śambhuḥ:
Karta (कर्ता; apposition to mṛgavyādhaḥ)
TypeNoun
Rootśambhu (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom. 1), Ekavacana; proper name (Śiva)
dharmasaṃrakṣaṇāyafor the protection of dharma
dharmasaṃrakṣaṇāya:
Sampradāna/Prayojana (सम्प्रदान/प्रयोजन; purpose)
TypeNoun
Rootdharma + saṃrakṣaṇa (प्रातिपदिक; समास)
FormNapुंसकलिङ्ग (n.), Caturthī (Dat. 4), Ekavacana; Ṣaṣṭhī-tatpuruṣa (धर्मस्य संरक्षणम्)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध; connective)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-avyaya (समुच्चय; conjunction)
Brahmā narrates; Śiva appears as dharma-protector within the story.