Shloka 2
Bharata Mahārāja’s Ideal Kingship and His Transition from Yajña to Exclusive Bhakti at Pulahāśrama
तस्यामु ह वा आत्मजान् कार्त्स्न्येनानुरूपानात्मन: पञ्च जनयामास भूतादिरिव भूतसूक्ष्माणि सुमतिं राष्ट्रभृतं सुदर्शनमावरणं धूम्रकेतुमिति ॥ २ ॥
tasyām u ha vā ātmajān kārtsnyenānurūpān ātmanaḥ pañca janayām āsa bhūtādir iva bhūta-sūkṣmāṇi sumatiṁ rāṣṭrabhṛtaṁ sudarśanam āvaraṇaṁ dhūmraketum iti.
ดุจดังอหังการะก่อกำเนิดอารมณ์อันละเอียด มหาราชภรตะก็ทรงให้กำเนิดโอรสห้าพระองค์ในครรภ์พระมเหสีปัญจชนี ผู้เหมาะสมกับพระองค์ คือ สุมติ ราษฏรภฤต สุทรรศนะ อาวรณะ และธูมรเกตุ
FAQs
This verse names Bharata Mahārāja’s five sons as Sumati, Rāṣṭrabhṛta, Sudarśana, Āvaraṇa, and Dhūmraketu.
Śukadeva compares Bharata’s sons being ‘fully in accord’ with him to how the original source produces the subtle principles (tanmātras) corresponding to the gross elements—emphasizing orderly, natural succession.
It highlights responsible household life: raising children with values that reflect one’s character and dharma, and seeing family continuity as part of a larger, orderly divine arrangement.