Shloka 3
Kāla-cakra and the Motions of the Sun, Moon, Stars, and Grahas
Bhāgavata Jyotiṣa Framework
स एष भगवानादिपुरुष एव साक्षान्नारायणो लोकानां स्वस्तय आत्मानं त्रयीमयं कर्मविशुद्धिनिमित्तं कविभिरपि च वेदेन विजिज्ञास्यमानो द्वादशधा विभज्य षट्सु वसन्तादिष्वृतुषु यथोपजोषमृतुगुणान् विदधाति ॥ ३ ॥
sa eṣa bhagavān ādi-puruṣa eva sākṣān nārāyaṇo lokānāṁ svastaya ātmānaṁ trayīmayaṁ karma-viśuddhi-nimittaṁ kavibhir api ca vedena vijijñāsyamāno dvādaśadhā vibhajya ṣaṭsu vasantādiṣv ṛtuṣu yathopa-joṣam ṛtu-guṇān vidadhāti.
พระผู้เป็นเจ้าองค์ปฐมบุรุษนั้น คือพระนารายณ์โดยตรง เพื่อความสวัสดีแห่งโลกทั้งหลายและเพื่อชำระกรรม พระองค์ทรงปรากฏเป็นพระอาทิตย์ อันเป็นรูปแห่งไตรเวท แล้วทรงแบ่งพระองค์เป็นสิบสองภาค จัดตั้งฤดูกาลหกประการเริ่มด้วยวสันต์ ให้มีคุณลักษณะฤดู เช่น ร้อน หนาว เป็นต้น ตามสมควร
FAQs
This verse states that the original Supreme Person, directly Nārāyaṇa, divides His governance into twelve and establishes the qualities of the six seasons (beginning with spring) in proper order for the welfare of the worlds.
He emphasizes that the Lord manifests as the Vedic revelation itself, which guides beings in purified action (karma-viśuddhi) and is investigated by sages to understand the Lord’s cosmic order.
It encourages living in harmony with ṛta (divine order): aligning habits with natural cycles, practicing discipline that purifies work, and seeing time and nature as expressions of the Lord’s purposeful governance.