Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 3

Continuation and Future of the Sūrya-vaṁśa: From Kuśa to the Last Ikṣvāku King

सगणस्तत्सुतस्तस्माद् विधृतिश्चाभवत् सुत: । ततो हिरण्यनाभोऽभूद् योगाचार्यस्तु जैमिने: ॥ ३ ॥ शिष्य: कौशल्य आध्यात्मं याज्ञवल्‍क्योऽध्यगाद् यत: । योगं महोदयम् ऋषिर्हृदयग्रन्थिभेदकम् ॥ ४ ॥

sagaṇas tat-sutas tasmād vidhṛtiś cābhavat sutaḥ tato hiraṇyanābho ’bhūd yogācāryas tu jaimineḥ

โอรสของวัชรนาภะคือ สคณะ และโอรสของสคณะคือ วิธฤติ จากวิธฤติได้มีหิรัณยนาภะ ผู้เป็นศิษย์ของไชมินิและเป็นอาจารย์ใหญ่แห่งโยคะ ต่อมามหาฤๅษียาชญวัลกยะได้เรียนรู้ ‘อาธยาตมะ-โยคะ’ อันสูงส่งจากหิรัณยนาภะ ซึ่งเป็นโยคะที่ตัดปมแห่งความยึดติดในดวงใจ

सगणःSagaṇa
सगणः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootस + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (स-गणः = गणसहितः/सगणः नाम)
तत्-सुतःhis son
तत्-सुतः:
विशेषण/सम्बन्ध (Appositional)
TypeNoun
Rootतद् + सुत (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (तस्य सुतः)
तस्मात्from him
तस्मात्:
अपादान (Apādāna/Ablative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
विधृतिःVidhṛti
विधृतिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootविधृति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
and
:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
अभवत्became/was
अभवत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
सुतःson
सुतः:
सम्बन्ध/विशेषण (Appositional)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
ततःthereafter
ततः:
सम्बन्ध-क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb), अनन्तरार्थे (thereafter)
हिरण्यनाभःHiraṇyanābha
हिरण्यनाभः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootहिरण्य + नाभ (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (हिरण्य-नाभः नाम)
अभूत्became/was
अभूत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
योगाचार्यःteacher of yoga
योगाचार्यः:
विशेषण (Qualifier)
TypeNoun
Rootयोग + आचार्य (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (योगस्य आचार्यः)
तुindeed/but
तु:
सम्बन्ध-निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम् (particle), विरोध/विशेषार्थे (but/indeed)
जैमिनेःof Jaimini
जैमिनेः:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
TypeNoun
Rootजैमिनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
S
Sagaṇa
V
Vidhṛti
H
Hiraṇyanābha
J
Jaimini

FAQs

Hiraṇyanābha is presented as a descendant in the solar dynasty line from Kuśa, specifically noted here as a celebrated teacher of yoga who instructed the sage Jaimini.

Yogācārya means an authoritative teacher of yoga—one who both knows the discipline and transmits it through instruction, showing how sacred knowledge is carried by qualified teachers.

It highlights the importance of learning spiritual disciplines through authentic lineage and competent teachers, encouraging seekers to value disciplined study, guidance, and faithful transmission.