Srimad Bhagavatam — Ekadasha Skandha, Shloka 22
Karma, Jñāna, and Bhakti: Vedic Dharma, Piety and Sin, and the Boat of Human Life
साङ्ख्येन सर्वभावानां प्रतिलोमानुलोमत: । भवाप्ययावनुध्यायेन्मनो यावत् प्रसीदति ॥ २२ ॥
sāṅkhyena sarva-bhāvānāṁ pratilomānulomataḥ bhavāpyayāv anudhyāyen mano yāvat prasīdati
ตราบใดที่จิตยังไม่ตั้งมั่นในความอิ่มเอิบทางจิตวิญญาณ พึงพิจารณาด้วยสางขยะถึงความไม่เที่ยงของสรรพสิ่ง ทั้งตามลำดับและย้อนลำดับ เฝ้าดูกระบวนการเกิดขึ้นตามหน้าที่ธรรมชาติ และการดับสลายตามหน้าที่ถอยกลับอยู่เสมอ
There is a saying that whatever goes up must come down. Similarly, Lord Kṛṣṇa states in the Bhagavad-gītā (2.27) :
FAQs
This verse teaches that by Sāṅkhya-style analysis—contemplating how all experiences arise and dissolve (in forward and reverse order)—the mind becomes pacified and clear.
In the Uddhava Gītā, Kṛṣṇa instructs Uddhava on practical methods for inner steadiness and liberation; here He recommends analytical contemplation of creation and dissolution to loosen attachment and शांत (peace) the mind.
Notice how emotions, thoughts, and situations arise and pass; repeatedly reflecting on their impermanence reduces anxiety and attachment, bringing mental clarity and steadiness.