Srimad Bhagavatam — Dvadasha Skandha, Shloka 22

Mārkaṇḍeya’s Request to See Māyā and the Vision of the Cosmic Deluge

Devanagari script

महामरकतश्यामं श्रीमद्वदनपङ्कजम् । कम्बुग्रीवं महोरस्कं सुनसं सुन्दरभ्रुवम् ॥ २२ ॥ श्वासैजदलकाभातं कम्बुश्रीकर्णदाडिमम् । विद्रुमाधरभासेषच्छोणायितसुधास्मितम् ॥ २३ ॥ पद्मगर्भारुणापाङ्गं हृद्यहासावलोकनम् । श्वासैजद्वलिसंविग्ननिम्ननाभिदलोदरम् ॥ २४ ॥ चार्वङ्गुलिभ्यां पाणिभ्यामुन्नीय चरणाम्बुजम् । मुखे निधाय विप्रेन्द्रो धयन्तं वीक्ष्य विस्मित: ॥ २५ ॥

Transliteration

mahā-marakata-śyāmaṁ śrīmad-vadana-paṅkajam kambu-grīvaṁ mahoraskaṁ su-nasaṁ sundara-bhruvam

Translation

ทารกนั้นมีผิวสีน้ำเงินเข้มดุจมรกตไร้มลทิน พระพักตร์ดุจดอกบัวงามรุ่งเรือง พระศอมีรอยเส้นดุจสังข์ อกกว้าง จมูกงาม คิ้วงดงาม พระกรรณดุจดอกทับทิมและมีรอยพับดุจเกลียวสังข์ หางตาแดงเรื่อดุจเกสรบัว ริมพระโอษฐ์ดุจปะการังทำให้รอยยิ้มหวานดุจน้ำอมฤตมีสีระเรื่อ เมื่อทรงหายใจ เส้นพระเกศาสั่นไหว และรอยพับที่พระอุทรซึ่งคล้ายใบไทรเคลื่อนไหวรอบพระนาภีลึก พราหมณ์ผู้ประเสริฐตะลึงเมื่อเห็นทารกยกพระบาทดุจบัวด้วยนิ้วอ่อนช้อย นำปลายนิ้วเท้าเข้าปากแล้วดูดอยู่

Synonyms

• महामरकतश्यामम्: dark like a great emerald
• महामरकतश्यामम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: महā + मरकत + श्याम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारय-समासः—‘महामरकतवत् श्यामः’ (very emerald-dark)

• श्रीमद्वदनपङ्कजम्: with a glorious lotus-face
• श्रीमद्वदनपङ्कजम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: श्रीमत् + वदन + पङ्कज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—‘श्रीमद् वदनं यस्य तत् पङ्कजम्’ (lotus-like face, glorious)

• कम्बुग्रीवम्: having a conch-like neck
• कम्बुग्रीवम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कम्बु + ग्रीवा (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—‘कम्बुवत् ग्रीवा’ (conch-like neck)

• महोरस्कम्: broad-chested
• महोरस्कम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: महत्/महा + उरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—‘महत् उरः’ (broad chest)

• सुनसम्: with a fine nose
• सुनसम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सु + नास (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपसर्गपूर्वक कर्मधारयः—‘सु-नासः’ (well-formed nose)

• सुन्दरभ्रुवम्: with beautiful eyebrows
• सुन्दरभ्रुवम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सुन्दर + भ्रू (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—‘सुन्दराः भ्रुवः’ (beautiful eyebrows)

Purport

The young child was the Supreme Personality of Godhead. According to Śrīla Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura, Lord Kṛṣṇa wondered, “So many devotees are hankering for the nectar of My lotus feet. Therefore let Me personally experience that nectar.” Thus the Lord, playing like an ordinary baby, began to suck on His toes.