Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Arjuna Marries Subhadrā; Kṛṣṇa Honors Two Devotees in Mithilā (Śrutadeva and Bahulāśva)

स्ववचस्तद‍ृतं कर्तुमस्मद्‌दृग्गोचरो भवान् । यदात्थैकान्तभक्तान् मे नानन्त: श्रीरज: प्रिय: ॥ ३२ ॥

sva-vacas tad ṛtaṁ kartum asmad-dṛg-gocaro bhavān yad ātthaikānta-bhaktān me nānantaḥ śrīr ajaḥ priyaḥ

เพื่อทำให้พระวาจาของพระองค์เป็นความจริง พระองค์จึงปรากฏต่อสายตาของพวกเรา เพราะพระองค์ตรัสว่า “แม้อนันตะ เทวีศรี หรือพรหมาผู้ไม่เกิด ก็ไม่เป็นที่รักยิ่งไปกว่าภักตะผู้ภักดีอย่างเอกันต์ของเรา”

स्व-वचःyour word/promise
स्व-वचः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + वचस् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘your own word’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तत्that
तत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘ऋतम्’ विशेषणार्थे (correlative ‘that’)
ऋतम्true
ऋतम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootऋत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘तत्/स्ववचः’ विशेषण—‘true’
कर्तुम्to make/fulfill
कर्तुम्:
प्रयोजन (Prayojana/Purpose)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कर्तुम् (तुमुन्-प्रत्ययान्त)
Formतुमुन्-अन्त infinitive; प्रयोजनार्थ (purpose)
अस्मद्-दृक्-गोचरःvisible to our eyes
अस्मद्-दृक्-गोचरः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + दृश्/दृक् (प्रातिपदिक) + गोचर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘within the range of our sight’ = अस्माकं दृशः गोचरः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भवान्’ विशेषण
भवान्you (honored)
भवान्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; आदरार्थ
यत्since/that
यत्:
सम्बन्ध (Relative connector)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धसूचक-अव्यय (relative particle ‘since/that’)
आत्थyou said
आत्थ:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootआ + अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
एकान्त-भक्तान्exclusive devotees
एकान्त-भक्तान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootएकान्त (प्रातिपदिक) + भक्त (भज् धातु, क्त-कृदन्त/प्रातिपदिकवत्)
Formतत्पुरुष-समास (‘exclusive devotees’); पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
मेmy
मे:
सम्बन्ध (Sambandha/Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचन-रूप (enclitic)
not
:
सम्बन्ध (Negation marker)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध-निपात (negation)
अनन्तःAnanta (the Infinite Lord)
अनन्तः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विष्णोर्नाम
श्रीःSri (Lakshmi/fortune)
श्रीः:
समानााधिकरण (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; लक्ष्मी/सम्पत्
अजःunborn
अजः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अनन्तः’ विशेषण—‘unborn’
प्रियःdear/beloved
प्रियः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अनन्तः’ विशेषण—‘dear’
K
Kṛṣṇa
A
Ananta
Ś
Śrī (Lakṣmī)

FAQs

It teaches that Kṛṣṇa makes His promises true by personally appearing to His devotees, and that He becomes especially dear and responsive to those who worship Him with exclusive devotion (ekānta-bhakti).

They recall Kṛṣṇa’s own statement that He is conquered by pure devotion—His heart is drawn by exclusive devotees, and He lovingly acts under the influence of Śrī (His divine fortune/consort), meaning His compassion and grace.

Practice single-hearted devotion: keep steady daily sādhana (hearing, chanting, remembrance), reduce distractions, and let love and loyalty to God become the central priority rather than occasional or divided attention.