Shloka 17

श्रीलक्ष्मणोवाच ममापि राज्ञ्यच्युतजन्मकर्म श्रुत्वा मुहुर्नारदगीतमास ह । चित्तं मुकुन्दे किल पद्महस्तया वृत: सुसम्मृश्य विहाय लोकपान् ॥ १७ ॥

śrī-lakṣmaṇovāca mamāpi rājñy acyuta-janma-karma śrutvā muhur nārada-gītam āsa ha cittaṁ mukunde kila padma-hastayā vṛtaḥ su-sammṛśya vihāya loka-pān

ศรีลักษมณา กล่าวว่า—โอ ราชินี! ข้าพเจ้าได้ยินนารทมุนีขับร้องสรรเสริญการอวตารและพระกรณียกิจของอจุตะครั้งแล้วครั้งเล่า จิตของข้าพเจ้าจึงผูกพันกับมุกุนทะ และแท้จริง แม้พระนางปัทมหัสตา (พระลักษมี) ก็ได้ไตร่ตรองอย่างรอบคอบ แล้วละทิ้งเหล่าเทพผู้เป็นโลกบาลทั้งหลาย และเลือกพระองค์เป็นสวามี

śrī-lakṣmaṇāŚrī Lakṣmaṇā
śrī-lakṣmaṇā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī-lakṣmaṇā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्तृ-निर्देशः
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
mamamy
mama:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
apialso
api:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि (particle: ‘also/even’)
rājñīthe queen (I)
rājñī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājñī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृपदं (subject)
acyuta-janma-karmaAcyuta’s birth and deeds
acyuta-janma-karma:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootacyuta (प्रातिपदिक) + janman (प्रातिपदिक) + karman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘अच्युतस्य जन्म च कर्म च’ (birth and deeds of Acyuta)
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive), ‘having heard’
muhuḥagain and again
muhuḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootmuhuḥ (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time: repeatedly)
nārada-gītam(what was) sung by Nārada
nārada-gītam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnārada (प्रातिपदिक) + gīta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘नारदेन गीतम्’ (sung by Nārada)
āsawas / remained
āsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootās (धातु)
Formलिट्/लङ्-सम्भाव्य (here narrative past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
haindeed
ha:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
Formअव्यय; स्मरण/निश्चयार्थक निपात (particle: indeed)
cittamthe mind
cittam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcitta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
mukundein Mukunda
mukunde:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmukunda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
kilaindeed
kila:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootkila (अव्यय)
Formअव्यय; प्रसिद्ध्यर्थक/अनुश्रुत्यर्थक निपात (particle: as is well-known/indeed)
padma-hastayāby the lotus-handed (goddess)
padma-hastayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpadma (प्रातिपदिक) + hasta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘पद्म इव हस्तः यस्याः’ (lotus-handed)
vṛtaḥwas enveloped
vṛtaḥ:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootvṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘covered/encircled’
su-sammṛśyahaving carefully reflected
su-sammṛśya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-mṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive) with उपसर्ग su- (intensifier), ‘having well considered’
vihāyahaving given up
vihāya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootvi-hā (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive), ‘having abandoned’
loka-pānworldly protectors (kings)
loka-pān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक) + pā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘लोकान् पान्ति’ इति (world-protectors; kings/guardians)
L
Lakṣmaṇā
A
Acyuta (Krishna)
N
Nārada
M
Mukunda

FAQs

This verse shows that repeatedly hearing Nārada’s narrations of Kṛṣṇa’s birth and deeds fixes the mind on Mukunda and naturally leads to detachment from worldly dependence.

She credits Nārada’s sung teachings about Acyuta’s līlās as the cause of her steady attraction to Kṛṣṇa, highlighting the guru-saint’s role in awakening bhakti.

Make consistent time to hear or read authentic Kṛṣṇa-kathā; with reflection, the mind gains higher taste, reducing anxiety-driven dependence on purely worldly “protectors.”