Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

The Solar Eclipse at Samanta-pañcaka and the Great Reunion of Yādavas, Pāṇḍavas, and Vraja

भीष्मो द्रोणोऽम्बिकापुत्रो गान्धारी ससुता तथा । सदारा: पाण्डवा: कुन्ती सञ्जयो विदुर: कृप: ॥ २३ ॥ कुन्तीभोजो विराटश्च भीष्मको नग्नजिन्महान् । पुरुजिद्‌द्रुपद: शल्यो धृष्टकेतु: सकाशिराट् ॥ २४ ॥ दमघोषो विशालाक्षो मैथिलो मद्रकेकयौ । युधामन्यु: सुशर्मा च ससुता बाह्लिकादय: ॥ २५ ॥ राजानो ये च राजेन्द्र युधिष्ठिरमनुव्रता: । श्रीनिकेतं वपु: शौरे: सस्‍त्रीकं वीक्ष्य विस्मिता: ॥ २६ ॥

bhīṣmo droṇo ’mbikā-putro gāndhārī sa-sutā tathā sa-dārāḥ pāṇḍavāḥ kuntī sañjayo viduraḥ kṛpaḥ

โอ้ราชาเอก! ยังมีกษัตริย์อีกมากที่นอบน้อมต่อมหาราชยุธิษฐิระ ครั้นได้เห็นพระวรกายทิพย์ของพระศรีกฤษณะ ผู้เป็นที่สถิตแห่งสิริและความงาม ยืนอยู่เบื้องหน้าพร้อมพระมเหสีทั้งหลาย ทุกคนก็ตกตะลึงพิศวง

दमघोषःDamaghoṣa
दमघोषः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootदमघोष (प्रातिपदिक)
Formएकवचन, प्रथमा, पुल्लिङ्ग
विशालाक्षःViśālākṣa (large-eyed one)
विशालाक्षः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootविशाल (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formएकवचन, प्रथमा, पुल्लिङ्ग; बहुव्रीहि: ‘विशालानि अक्षीणि यस्य’ = one who has large eyes (epithet/name)
मैथिलःthe king of Mithilā (Maithila)
मैथिलः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootमैथिल (प्रातिपदिक)
Formएकवचन, प्रथमा, पुल्लिङ्ग; जनपद-निवासीवाचक
मद्र-केकयौthe Madra and Kekaya (kings)
मद्र-केकयौ:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootमद्र (प्रातिपदिक) + केकय (प्रातिपदिक)
Formद्विवचन, प्रथमा, पुल्लिङ्ग; इतरेतर-द्वन्द्व: ‘मद्रश्च केकयश्च’
युधामन्युःYudhāmanyu
युधामन्युः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधामन्यु (प्रातिपदिक)
Formएकवचन, प्रथमा, पुल्लिङ्ग
सुशर्माSuśarmā
सुशर्मा:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुशर्मन् (प्रातिपदिक)
Formएकवचन, प्रथमा, पुल्लिङ्ग; -न् अन्त प्रातिपदिक (nom. sg. -ā)
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
स-सुताःwith (their) sons
स-सुताः:
विशेषण (qualifier of following group)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय ‘सह’) + सुत (प्रातिपदिक)
Formबहुवचन, प्रथमा, पुल्लिङ्ग; अव्ययीभाव: ‘सह सुतैः’ = with sons
बाह्लिक-आदयःBāhlika and others
बाह्लिक-आदयः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाह्लिक (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formबहुवचन, प्रथमा, पुल्लिङ्ग; तत्पुरुष: ‘बाह्लिकः आदिः येषाम्’ = Bāhlika and others

According to Śrīla Śrīdhara Svāmī, all these kings were now followers of Yudhiṣṭhira because he had subjugated each of them to earn the privilege of performing the Rājasūya sacrifice. The Vedic injunctions state that a kṣatriya who wants to execute the Rājasūya for elevation to heaven must first send out a “victory horse” to roam freely; any other king whose territory this horse enters must either voluntarily submit or face the kṣatriya or his representatives in battle.