Next Verse

Shloka 1

Kṛṣṇa Kills Dantavakra; Balarāma’s Pilgrimage and the Slaying of Romaharṣaṇa

श्रीशुक उवाच शिशुपालस्य शाल्वस्य पौण्ड्रकस्यापि दुर्मति: । परलोकगतानां च कुर्वन् पारोक्ष्यसौहृदम् ॥ १ ॥ एक: पदाति: सङ्‌क्रुद्धो गदापाणि: प्रकम्पयन् । पद्‍भ्यामिमां महाराज महासत्त्वो व्यद‍ृश्यत ॥ २ ॥

śrī-śuka uvāca śiśupālasya śālvasya pauṇḍrakasyāpi durmatiḥ para-loka-gatānāṁ ca kurvan pārokṣya-sauhṛdam

ศรีศุกเทวกล่าวว่า ข้าแต่มหาราช แม้ศิศุปาล ศาลวะ และเปาณฑรกะจะล่วงไปสู่ปรโลกแล้ว แต่ทันตวักระผู้มีใจชั่วก็แสดงมิตรภาพต่อพวกเขาโดยอ้อม และปรากฏในสนามรบด้วยความโกรธยิ่ง เขามาเพียงลำพัง เดินเท้า ถือกระบอง และย่ำเท้าจนแผ่นดินสั่นสะเทือน

श्री-शुकःŚrī Śuka
श्री-शुकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootश्रीशुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; कर्मधारय-समास (श्री + शुक)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
शिशुपालस्यof Śiśupāla
शिशुपालस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootशिशुपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
शाल्वस्यof Śālva
शाल्वस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootशाल्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
पौण्ड्रकस्यof Pauṇḍraka
पौण्ड्रकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपौण्ड्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
दुर्मतिःthe evil-minded one
दुर्मतिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदुर्मति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
पर-लोक-गतानाम्of those who had gone to the next world
पर-लोक-गतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + गत (गम्-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formबहुव्रीह्यर्थे न; तत्पुरुष-समास (परलोक + गत); षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; विशेषणम्
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
कुर्वन्doing, performing
कुर्वन्:
Karta (कर्ता/Agent, participial)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (Present active participle), परस्मैपद; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषण/सहायक-क्रिया
पारोक्ष्य-सौहृदम्friendship shown indirectly (in absence)
पारोक्ष्य-सौहृदम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपारोक्ष्य (प्रातिपदिक) + सौहृद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पारोक्ष्यं सौहृदम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
Ś
Śiśupāla
Ś
Śālva
P
Pauṇḍraka
Ś
Śukadeva Gosvāmī

FAQs

This verse highlights a person who, despite hostility toward certain kings, shows indirect or performative goodwill after their death—warning that outward friendliness can conceal inner envy.

He references well-known adversaries connected to Kṛṣṇa’s pastimes to frame the character of the present antagonist—someone whose alliances and ‘friendships’ are politically motivated rather than sincere.

Judge relationships by consistent character and actions, not by public displays—especially when praise appears only after someone is absent or unable to respond.