Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Duryodhana’s Envy at Yudhiṣṭhira’s Rājasūya and the Avabhṛtha Festival

नार्तक्यो ननृतुर्हृष्टा गायका यूथशो जगु: । वीणावेणुतलोन्नादस्तेषां स दिवमस्पृशत् ॥ १० ॥

nārtakyo nanṛtur hṛṣṭā gāyakā yūthaśo jaguḥ vīṇā-veṇu-talonnādas teṣāṁ sa divam aspṛśat

เหล่านางรำเต้นด้วยความปีติ และหมู่นักร้องขับร้องเป็นคณะ เสียงกังวานของวีณา ขลุ่ย และฉิ่งฉาบดังขึ้นจนประหนึ่งแตะต้องแดนสวรรค์

नर्तक्यःfemale dancers
नर्तक्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनर्तकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ननृतुःdanced
ननृतुः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√नृत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
हृष्टाःdelighted
हृष्टाः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Root√हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (नर्तक्यः)
गायकाःsingers
गायकाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootगायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यूथशःin groups
यूथशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयूथशः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘in groups’
जगुःsang
जगुः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√गै (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
वीणा-वेणु-तल-उन्नादःthe loud sound of vīṇās, flutes, and cymbals/hand-clapping
वीणा-वेणु-तल-उन्नादः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवीणा + वेणु + तल + उन्नाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समाहार-तत्पुरुष/बहुपद-समासः (वीणाया वेणोः तलस्य च उन्नादः)
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
सःthat (sound) / it
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
दिवम्the sky/heaven
दिवम्:
कर्म (Karma/Goal)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (द्यौः), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; ‘divam’ as accusative of goal
अस्पृशत्touched/reached
अस्पृशत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√स्पृश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

FAQs

This verse describes joyous dancers and singers whose instruments and rhythm create a sound so uplifting it seems to reach heaven—showing how celebratory, devotional sound naturally elevates the heart and atmosphere.

Śukadeva Gosvāmī narrates these events to Mahārāja Parīkṣit, describing the festive scene surrounding Kṛṣṇa’s pastimes.

Bring devotion into daily life through sincere kīrtana, bhajans, or mantra chanting—creating a joyful, sattvic environment that lifts the mind toward remembrance of the Divine.