Shloka 37
यस्याङ्घ्रिपङ्कजरजोऽखिललोकपालै- र्मौल्युत्तमैर्धृतमुपासिततीर्थतीर्थम् । ब्रह्मा भवोऽहमपि यस्य कला: कलाया: श्रीश्चोद्वहेम चिरमस्य नृपासनं क्व ॥ ३७ ॥
yasyāṅghri-paṅkaja-rajo ’khila-loka-pālair mauly-uttamair dhṛtam upāsita-tīrtha-tīrtham brahmā bhavo ’ham api yasya kalāḥ kalāyāḥ śrīś codvahema ciram asya nṛpāsanaṁ kva
ธุลีจากดอกบัวพระบาทของพระกฤษณะ—ซึ่งเป็นความศักดิ์สิทธิ์แห่งสถานที่จาริกทั้งปวง—ถูกบูชาโดยเหล่าโลกบาลทั้งสิ้น ผู้ประคองไว้บนมงกุฎอันประเสริฐของตน พระพรหม พระภวะ (ศิวะ) และข้าพเจ้า รวมทั้งพระศรีลักษมี—ผู้เป็นเพียงเศษเสี้ยวแห่งภาวะทิพย์ของพระองค์—ต่างเชิดชูธุลีนั้นไว้เหนือเศียร แล้วพระกฤษณะยังจะไม่สมควรแม้เครื่องราชกกุธภัณฑ์หรือราชบัลลังก์อีกหรือ?
The above translation is based on Śrīla Prabhupāda’s Kṛṣṇa, the Supreme Personality of Godhead. According to Śrīla Śrīdhara Svāmī, the place of pilgrimage especially referred to here is the Ganges River. The Ganges water is inundating the whole world, and since it is emanating from Kṛṣṇa’s lotus feet, its banks have turned into great places of pilgrimage.
FAQs
This verse says even the guardians of the worlds place the dust of Krishna’s lotus feet on their crowns, showing His feet are the highest tīrtha (holy place) and the supreme object of worship.
To establish Krishna’s supremacy: Brahmā, Śiva, and even the speaker himself are described as partial expansions, while Lakṣmī serves Him—therefore Krishna’s identity is beyond ordinary kingship.
By honoring Krishna as the ultimate shelter—placing devotion above status, power, or worldly roles—and by seeking purification through remembrance and worship of His lotus feet.