Shloka 28

तं द‍ृष्ट्वा जलदश्यामं पीतकौशेयवाससम् । प्रलम्बबाहुं ताम्राक्षं सुस्मितं रुचिराननम् ॥ २७ ॥ स्वलङ्कृतमुखाम्भोजं नीलवक्रालकालिभि: । कृष्णं मत्वा स्‍त्रियो ह्रीता निलिल्युस्तत्र तत्र ह ॥ २८ ॥

taṁ dṛṣṭvā jalada-śyāmaṁ pīta-kauśeya-vāsasam pralamba-bāhuṁ tāmrākṣaṁ su-smitaṁ rucirānanam

เมื่อเห็นพระองค์ผิวครามดุจเมฆฝน ทรงผ้าไหมสีเหลือง มีพระกรยาว ดวงเนตรแดงระเรื่อ และพระพักตร์งามพร้อมรอยยิ้มอ่อนโยน อีกทั้งประดับอาภรณ์และพระเกศาสีน้ำเงินหยิกหนา สตรีทั้งหลายจึงคิดว่าเป็นพระศรีกฤษณะ แล้วอายจนหลบซ่อนอยู่ตามที่ต่าง ๆ

सु-अलङ्कृत-मुख-अम्भोजम्whose lotus-like face was well adorned
सु-अलङ्कृत-मुख-अम्भोजम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय) + अलङ्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक) + अम्भोज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; ‘सु’ अव्ययपूर्वक; ‘अलङ्कृतं मुखाम्भोजं यस्य’ (determinative)
नील-वक्र-अलक-आलिभिःby (his) rows of dark, curling locks
नील-वक्र-अलक-आलिभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootनील (प्रातिपदिक) + वक्र (प्रातिपदिक) + अलक (प्रातिपदिक) + आली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; ‘अलक-आलि’ = ‘कर्ल्स्-समूह/पङ्क्ति’; विशेषणसमासपूर्वक
कृष्णम्Krishna
कृष्णम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य (दृष्टस्य)
मत्वाthinking (him to be)
मत्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having thought/considered’
स्त्रियःthe women
स्त्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ह्रीताःbashful, abashed
ह्रीताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootह्री (धातु) → ह्रीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘लज्जिताः/संकोचिताः’
निलिल्युःthey hid/withdrew
निलिल्युः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootली (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; ‘निलिल्युः’ = ‘they hid/they withdrew’
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
तत्रhere and there
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति-बलार्थ (emphatic repetition)
indeed
:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle), पदपूरण/अवधारणार्थ
K
Kṛṣṇa
P
Pradyumna

FAQs

This verse highlights the classic features associated with Kṛṣṇa—rain-cloud complexion, yellow silk, long arms, lotus-like reddish eyes, a gentle smile, and dark curling hair—showing why His form naturally awakens devotion and awe.

Because his appearance closely resembled Kṛṣṇa’s divine beauty and ornaments; seeing those familiar marks, they assumed he was Kṛṣṇa and, feeling shy and reverential, hid themselves.

Use the verse as a meditation: contemplate the described features of the Lord’s form while chanting, so the mind becomes absorbed in divine remembrance rather than worldly distraction.