Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

The Killing of Keśī and Vyomāsura; Nārada’s Prophetic Praise of Kṛṣṇa

स: लब्धसंज्ञ: पुनरुत्थितो रुषा व्यादाय केशी तरसापतद्धरिम् । सोऽप्यस्य वक्त्रे भुजमुत्तरं स्मयन् प्रवेशयामास यथोरगं बिले ॥ ५ ॥

saḥ labdha-saṁjñaḥ punar utthito ruṣā vyādāya keśī tarasāpatad dharim so ’py asya vaktre bhujam uttaraṁ smayan praveśayām āsa yathoragaṁ bile

เมื่อได้สติ เกศีก็ลุกขึ้นอีกครั้งด้วยโทสะ อ้าปากกว้างแล้วพุ่งเข้าหาพระหริอย่างรวดเร็ว แต่พระผู้เป็นเจ้าทรงแย้มพระสรวล และสอดพระกรซ้ายเข้าไปในปากมันอย่างง่ายดาย ราวกับจับงูให้เข้าโพรงดิน

saḥhe (Keśī)
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
labdha-saṁjñaḥhaving regained consciousness
labdha-saṁjñaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण to saḥ)
TypeAdjective
Rootlabdha (कृदन्त; √labh) + saṁjñā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (लब्धा संज्ञा यस्य)
punaragain
punar:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय
utthitaḥrose up
utthitaḥ:
Kriya (क्रियापद-समर्थ)
TypeVerb
Rootud-√sthā (कृदन्त; √sthā)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ruṣāwith anger
ruṣā:
Karaṇa (करण/भावहेतु)
TypeNoun
Rootruṣ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
vyādāyahaving opened wide
vyādāya:
Kriya-viśeṣaṇa (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootvi-ā-√dā (धातु; √dā ‘to open’ in sense ‘to spread/open’)
Formक्त्वान्त (Gerund), अव्ययभाव
keśīKeśī
keśī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkeśin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tarasāwith force
tarasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottaras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे
apatatfell upon/attacked
apatat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpat (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; आ-उपसर्ग
harimHari (Kṛṣṇa)
harim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
saḥhe (the Lord)
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
apialso/indeed
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/also)
asyaof him (Keśī)
asya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam/tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक; asya = ‘of him’)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
vaktrein (his) mouth
vaktre:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvaktra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
bhujam(his) arm
bhujam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhuja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
uttaramthe right (arm)
uttaram:
Viśeṣaṇa (विशेषण to bhujam)
TypeAdjective
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘right/upper’
smayansmiling
smayan:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootsmi (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
praveśayāmāsainserted/caused to enter
praveśayāmāsa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√viś (धातु; णिच् causative)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative (प्रवेशयति)
yathāas/like
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमा/प्रकारवाचक अव्यय
uragama serpent
uragam:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rooturaga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
bilein a hole
bile:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbila (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
K
Keśī
H
Hari (Śrī Kṛṣṇa)

FAQs

This verse describes Keśī attacking again in rage, and Kṛṣṇa calmly smiling as He inserts His arm into the demon’s mouth, showing the Lord’s effortless supremacy over evil.

Keśī charged with his mouth wide open to devour Him, and Kṛṣṇa countered by thrusting His arm inside, turning the demon’s aggression into the very means of his defeat.

When fear or hostility rushes in, remember the Lord’s calm mastery—steadiness, prayerful remembrance, and trust in divine protection help transform threats into occasions for spiritual strength.