Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

The Killing of Keśī and Vyomāsura; Nārada’s Prophetic Praise of Kṛṣṇa

अथ ते कालरूपस्य क्षपयिष्णोरमुष्य वै । अक्षौहिणीनां निधनं द्रक्ष्याम्यर्जुनसारथे: ॥ २१ ॥

atha te kāla-rūpasya kṣapayiṣṇor amuṣya vai akṣauhiṇīnāṁ nidhanaṁ drakṣyāmy arjuna-sāratheḥ

ต่อจากนั้นข้าพเจ้าจะเห็นพระองค์ปรากฏเป็นกาลเวลาอันมีรูป เป็นสารถีของอรชุน และทรงทำลายกองทัพมหึมาเพื่อปลดภาระแผ่นดิน

अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर/आरम्भसूचक-अव्यय (then/now)
तेof you/your
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
कालरूपस्यof (your) form as Time
कालरूपस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (kālasya rūpam); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
क्षपयिष्णोःof the destroyer (about to annihilate)
क्षपयिष्णोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootक्षपयिष्णु (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
Formइच्छार्थक/प्रवृत्तिवाचक ‘इष्णु’ प्रत्ययान्त विशेषण (one who is about to destroy); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘कालरूपस्य’ इत्यस्य विशेषणम्
अमुष्यof that (person)
अमुष्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (of that)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
अक्षौहिणीनाम्of the armies (akṣauhiṇīs)
अक्षौहिणीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअक्षौहिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
निधनम्destruction
निधनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
द्रक्ष्यामिI shall see
द्रक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अर्जुनसारथेःof Arjuna's charioteer
अर्जुनसारथेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअर्जुन (प्रातिपदिक) + सारथि (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (arjunasya sārathiḥ); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
K
Kṛṣṇa
A
Arjuna

FAQs

This verse portrays Kṛṣṇa as kāla-rūpa—Time itself—who ultimately consumes all beings and arrangements, including vast armies.

The title highlights Kṛṣṇa’s intimate role in the Kurukṣetra context—guiding Arjuna externally as his charioteer and internally as the supreme director of destiny.

Remembering Time as the Lord encourages urgency in bhakti—using life wisely for devotion, humility, and dharma rather than pride in temporary power.