Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

The Killing of Keśī and Vyomāsura; Nārada’s Prophetic Praise of Kṛṣṇa

आत्मनात्माश्रय: पूर्वं मायया ससृजे गुणान् । तैरिदं सत्यसङ्कल्प: सृजस्यत्स्यवसीश्वर: ॥ १२ ॥

ātmanātmāśrayaḥ pūrvaṁ māyayā sasṛje guṇān tair idaṁ satya-saṅkalpaḥ sṛjasy atsy avasīśvaraḥ

พระองค์ทรงเป็นที่พึ่งพิงของดวงวิญญาณทั้งปวง และในฐานะผู้ควบคุมสูงสุด พระองค์ทรงทำให้ความปรารถนาของพระองค์เป็นจริงได้เพียงด้วยพระประสงค์ ด้วยพลังสร้างสรรค์ส่วนพระองค์ พระองค์ได้ทรงแสดงคุณลักษณะแห่งธรรมชาติวัตถุในปฐมกาล และผ่านสิ่งเหล่านั้น พระองค์ทรงสร้าง รักษา และทำลายจักรวาลนี้

ātmanāby/with the Self
ātmanā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga (Masculine), Tṛtīyā-vibhakti (Instrumental/3rd), Ekavacana (Singular)
ātmāśrayaḥself-dependent
ātmāśrayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootātman + āśraya (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Prathamā-vibhakti (Nominative/1st), Ekavacana; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa sense: ‘ātmani āśrayaḥ’ = having refuge in oneself/self-dependent
pūrvamformerly/at first
pūrvam:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
FormAvyaya (indeclinable adverb)
māyayāby (His) māyā
māyayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmāyā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (Feminine), Tṛtīyā-vibhakti (Instrumental/3rd), Ekavacana
sasṛjecreated
sasṛje:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsṛj (धातु)
FormLaṅ-lakāra (Imperfect/Past), Parasmaipada, Prathama-puruṣa (3rd person), Ekavacana
guṇānthe qualities (guṇas)
guṇān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Dvitīyā-vibhakti (Accusative/2nd), Bahuvacana (Plural)
taiḥby them
taiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Tṛtīyā-vibhakti (Instrumental/3rd), Bahuvacana; pronoun referring to guṇas
idamthis (world)
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapुṁsakaliṅga (Neuter), Prathamā/Dvitīyā (Nom/Acc), Ekavacana; here as object with implied ‘(jagat)’
satya-saṅkalpaḥHe whose resolve is true
satya-saṅkalpaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsatya + saṅkalpa (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Prathamā-vibhakti, Ekavacana; karmadhāraya: ‘satyaḥ saṅkalpaḥ yasya’ (also used adjectivally as epithet)
sṛjasiyou create
sṛjasi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsṛj (धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present), Parasmaipada, Madhyama-puruṣa (2nd person), Ekavacana
atsiyou consume (devour)
atsi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootad (धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present), Parasmaipada, Madhyama-puruṣa, Ekavacana
avasī-īśvaraḥthe controlling Lord
avasī-īśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootavasī + īśvara (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Prathamā-vibhakti, Ekavacana; sandhi: avasīśvaraḥ = avasī-īśvaraḥ; karmadhāraya: ‘avasī (controller) who is īśvara (lord)’
K
Kṛṣṇa (the Supreme Lord)

FAQs

This verse says the Lord first manifests the guṇas through His māyā, and then the universe functions through those modes—yet He remains completely independent and untouched by them.

The verse identifies the Supreme Lord (understood here as Kṛṣṇa) as avaśa-īśvaraḥ—never controlled by the guṇas, even while using them to create and withdraw the cosmos.

By remembering the Lord as the ultimate controller and cultivating devotion, one learns to act responsibly within material conditions without becoming internally driven by passion, ignorance, or even pride in goodness.