Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Kṛṣṇa Swallows the Forest Fire (Dāvāgni-līlā) and Restores the Herd

तथेति मीलिताक्षेषु भगवानग्निमुल्बणम् । पीत्वा मुखेन तान्कृच्छ्राद् योगाधीशो व्यमोचयत् ॥ १२ ॥

tatheti mīlitākṣeṣu bhagavān agnim ulbaṇam pītvā mukhena tān kṛcchrād yogādhīśo vyamocayat

“ได้เลย” พวกเขาตอบแล้วหลับตาทันที จากนั้นพระภควานผู้เป็นจอมแห่งโยคะทรงอ้าพระโอษฐ์กลืนไฟอันน่าสะพรึงนั้น และทรงช่วยพวกเขาให้พ้นจากภัยพิบัติ

तथाso
तथा:
Vākyopapatti (वाक्योपपत्ति)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्ययम् (adverb: thus/so)
इतिthus
इति:
Vākyānvaya (वाक्यान्वय)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative)
मीलिताक्षेषुwhen (they) had closed (their) eyes
मीलिताक्षेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमीलित + अक्षि (प्रातिपदिके)
Formबहुव्रीहि-समासः (मीलितानि अक्षीणि येषां ते); पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), बहुवचनम्
भगवान्the Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अग्निम्the fire
अग्निम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
उल्बणम्fierce
उल्बणम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउल्बण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अग्नि-विशेषणम्
पीत्वाhaving drunk (swallowed)
पीत्वा:
Kriyā-pūrvakāla (क्रिया-पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having drunk’
मुखेनwith (his) mouth
मुखेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
कृच्छ्रात्from distress/danger
कृच्छ्रात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootकृच्छ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (अपादान), एकवचनम्
योगाधीशःthe Lord of yoga
योगाधीशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयोग + अधीश (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समासः (योगस्य अधीशः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भगवान्-समनाधिकरणम्
व्यमोचयत्he delivered (saved)
व्यमोचयत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + मुच् (धातु) + णिच्
Formलङ्-लकारः (imperfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; णिजन्त (causative) ‘caused to be released/saved’

The cowherd boys were suffering from extreme fatigue, hunger and thirst, and were about to be consumed by a horrible forest fire. All this is indicated here by the word kṛcchrāt.

Ś
Śrī Kṛṣṇa

FAQs

In this verse, Kṛṣṇa personally removes a deadly threat—He drinks the blazing forest fire—showing that Bhagavān directly protects those who take shelter of Him.

The Lord instructed them to close their eyes and then effortlessly consumed the fire, indicating their dependence on Him and His ability to save them beyond ordinary means.

When facing overwhelming problems, cultivate trust in the Lord’s protection and respond with steadiness and prayerful reliance rather than panic.