Shloka 66
Kāliya-damana: Kṛṣṇa Subdues the Serpent and Purifies the Yamunā
दिव्याम्बरस्रङ्मणिभि: परार्ध्यैरपि भूषणै: । दिव्यगन्धानुलेपैश्च महत्योत्पलमालया ॥ ६५ ॥ पूजयित्वा जगन्नाथं प्रसाद्य गरुडध्वजम् । तत: प्रीतोऽभ्यनुज्ञात: परिक्रम्याभिवन्द्य तम् ॥ ६६ ॥ सकलत्रसुहृत्पुत्रो द्वीपमब्धेर्जगाम ह । तदैव सामृतजला यमुना निर्विषाभवत् । अनुग्रहाद् भगवत: क्रीडामानुषरूपिण: ॥ ६७ ॥
divyāmbara-sraṅ-maṇibhiḥ parārdhyair api bhūṣaṇaiḥ divya-gandhānulepaiś ca mahatyotpala-mālayā
กาลิยะบูชาพระผู้เป็นเจ้าแห่งจักรวาล โดยถวายอาภรณ์ทิพย์ ผ้าทิพย์ สร้อยคอ แก้วมณีและเครื่องประดับล้ำค่า กลิ่นหอมและเครื่องทาทิพย์ พร้อมพวงมาลัยดอกบัวใหญ่ ครั้นทำให้พระผู้มีธงตราครุฑพอพระทัยแล้ว เขาก็อิ่มเอม เมื่อได้รับพระอนุญาตให้ไป กาลิยะเวียนประทักษิณและกราบนอบน้อม แล้วพาภรรยา มิตร และบุตรไปยังเกาะของตนในมหาสมุทร ทันทีที่กาลิยะจากไป แม่น้ำยมุนาก็กลับบริสุทธิ์ ปราศจากพิษและเต็มด้วยน้ำดุจอมฤต ทั้งนี้ด้วยพระกรุณาของพระภควานผู้ทรงสำแดงรูปมนุษย์เพื่อทรงเล่นลีลา
Śrīla Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura has commented extensively on this verse. To explain the word maṇibhiḥ — “(Kāliya worshiped the Lord) with jewels” — the ācārya has quoted from the Śrī Rādhā-kṛṣṇa-gaṇoddeśa-dīpikā, by Rūpa Gosvāmī, as follows:
FAQs
This verse lists divine garments, garlands, jewels, priceless ornaments, fragrant unguents, and a great lotus garland as offerings in worship of the Lord.
Kṛṣṇa is praised and worshiped as Jagannātha (Lord of the universe) and as Garuḍa-dhvaja, a name of the Supreme Lord associated with Garuḍa.
It highlights offering one’s best—cleanliness, beauty, fragrance, and heartfelt care—as an expression of reverence and love in daily worship.