Shloka 11
The Deliverance of Nalakūvara and Maṇigrīva
Yamala-Arjuna Līlā Prelude and Culmination
देह: किमन्नदातु: स्वं निषेक्तुर्मातुरेव च । मातु: पितुर्वा बलिन: क्रेतुरग्ने: शुनोऽपि वा ॥ ११ ॥
dehaḥ kim anna-dātuḥ svaṁ niṣektur mātur eva ca mātuḥ pitur vā balinaḥ kretur agneḥ śuno ’pi vā
ร่างกายนี้เป็นของใคร—ของผู้เลี้ยงดูด้วยอาหาร ของตนเอง ของบิดา ของมารดา หรือของตาฝ่ายแม่? เป็นของผู้ฉกชิงไปด้วยกำลัง ของนายที่ซื้อมา หรือของบุตรที่เผาในกองไฟ? หากไม่เผา ก็เป็นของสุนัขที่กินหรือ? ท่ามกลางผู้กล่าวอ้างมากมาย ใครคือผู้มีสิทธิแท้จริง? ไม่พิจารณาเช่นนี้แล้วเลี้ยงกายด้วยบาป ย่อมไม่งาม.
FAQs
This verse questions bodily ownership from multiple angles—maintainer, parents, master, buyer, fire, or animals—teaching that the body is temporary and not truly “mine,” encouraging detachment and spiritual identity.
While narrating Kṛṣṇa’s pastimes, Śukadeva highlights deeper philosophy: even amid intimate household līlā, the Bhagavatam instructs renunciation of false bodily possessiveness and remembrance of the soul’s real shelter in Bhagavān.
Treat the body as a responsibility rather than a possession—care for it without ego, reduce possessiveness, and invest more attention in bhakti (hearing, chanting, service) as one’s lasting identity.