Adhyaya 181
Vows of the Sixth Lunar Day (Ṣaṣṭhī-vratāni)
พระอัคนีทรงสืบต่อคำสอนเชิงปฏิทินในวรตขันฑะ โดยเปลี่ยนจากปัญจมีวรตไปสู่ษัษฐีวรต และยก “ตถีที่หก” เป็นจุดเชื่อมแห่งกรรมพิธีที่ให้ได้ทั้งภุกติ (ความสุขสมบัติ) และมุกติ (ความหลุดพ้น) ตอนต้นทรงปฏิญาณจะอธิบายข้อปฏิบัติของษัษฐี; ในสำนวนหนึ่งระบุเริ่มนับจากเดือนการ์ตติกะ ขณะที่ต้นฉบับอื่นคงไว้ซึ่งบทขึ้นต้นและการอ่านต่างกัน องค์ประกอบหลักคือการควบคุมอาหาร (บางสำนวนให้กินผลไม้เท่านั้น บางสำนวนให้ฉันอาหารบริสุทธิ์อย่างง่ายเพียงมื้อเดียว) และการถวายอรฺฆยะเป็นต้น ต่อมาทรงกล่าวถึง “สกันทะ-ษัษฐี” วรต ว่าหากทำในษัษฐีเดือนภาทรปทะย่อมได้ผลอักษยะ แล้วประกาศวรตถัดไป “กฤษณะ-ษัษฐี” ให้ถือในเดือนมารคศีรษะ บทท้ายย้ำความเคร่งครัดยิ่งขึ้นว่า การงดอาหารตลอดหนึ่งปีสามารถให้ได้ทั้งความเพลิดเพลินและความหลุดพ้น แสดงวิธีของอัคนีปุราณะที่เชื่อมวินัยพิธีกับความเหนือโลก۔
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Observing Ṣaṣṭhī with dietary restraint (fruit-only or a simple pure meal in variants) and performing offerings such as arghya, oriented toward attaining bhukti and mukti.
Skanda-Ṣaṣṭhī is described as an akṣaya observance on the sixth day in Bhādrapada; Kṛṣṇa-Ṣaṣṭhī is announced to be performed in Mārgaśīrṣa.
Some recensions include the directive to begin observance in Kārttika, while the Jha manuscript reportedly lacks that ending; other variants adjust the dietary instruction from fruit-only to a simple pure meal.