Adhyaya 178
Tṛtīyā-vratāni (Vows for the Third Lunar Day): Lalitā Tṛtīyā, Mūla-Gaurī Vrata, and Saubhāgya Observances
พระอัคนีทรงเปลี่ยนจากวรตทวิติยาไปสู่วรตตฤติยา และทรงย้ำว่าวรตเหล่านี้ประทานทั้งภุกติและมุกติ จากนั้นทรงอธิบายมูลา-คौรีวรตในวันไจตรศุกลตฤติยา เพื่อระลึกถึงพิธีอภิเษกของคौรีกับหร (ศิวะ): เริ่มด้วยการชำระกายด้วยการอาบน้ำงา แล้วบูชาศัมภูร่วมกับคौรีด้วยเครื่องสักการะมงคล เช่น “ผลไม้ทองคำ” แก่นพิธีเป็นมन्त्र-น्यास/อัญเชิญตามอวัยวะ วางพระนามและศักติไว้ตั้งแต่เท้าจนถึงศีรษะ ครอบคลุมข้อเท้า น่อง เข่า เอว ท้อง อก คอ มือ ใบหน้า คิ้ว เพดานปาก เส้นผม ฯลฯ เพื่อผสานหลักศิวะ-ศักติในพิธีบูชากาย มีการกำหนดดอกไม้ เครื่องหอม ลำดับเครื่องบูชาตามเดือน และปิดท้ายด้วยทาน: นอบน้อมพราหมณ์คู่ มอบชุดสิ่งของ และทานใหญ่คือรูปเคารพทองคำอุมา–มเหศวรพร้อมโค อีกทั้งกล่าวถึงกาลทางเลือก (ไวศาขะ ภาทรปท/นาภัสยะ มารคศีรษะ) และวิธีที่สองซึ่งบูชาซ้ำพร้อมสวดมฤตยูญชัย สุดท้ายทรงกล่าวถึงสೌภาคยะวรต (โดยเฉพาะการงดเกลือตั้งแต่ผลคุนตฤติยา) และลำดับปางของเทวีในวันตฤติยาต่าง ๆ พร้อมผลคือความเป็นสิริมงคลและสวรรค์
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The chapter primarily teaches Tṛtīyā-vratas, especially Lalitā Tṛtīyā and the Mūla-Gaurī vrata, including a detailed mantra-nyāsa and concluding dāna; it also introduces the Saubhāgya-vrata for marital prosperity.
By embedding limb-wise mantra-nyāsa (a technical ritual technology) within Śiva–Śakti worship and ethical-social duties (honoring a brāhmaṇa couple and dāna), the chapter frames embodied discipline and generosity as means toward both prosperity (bhukti) and liberation (mukti).
Caitra śukla tṛtīyā is highlighted for Lalitā/Mūla-Gaurī; alternative performance months include Vaiśākha, Bhādrapada (Nābhasya), and Mārgaśīrṣa, with additional mentions of Māgha and Bhādra for Tṛtīyā-vrata practice.