Adhyaya 177
Adhyāya 177 — Dvitīyā-vratāni (Observances for the Lunar Second Day)
พระอัคนีทรงแสดงลำดับวรตะที่ยึด “ทวิตียา” เป็นแกน โดยความเที่ยงตรงของเดือน–ปักษ์–ตถิ เป็นกรอบพิธีเพื่อบรรลุทั้งภุกติ (ความอุดมสมบูรณ์) และมุกติ (ความหลุดพ้น) เริ่มด้วยทวิตียา-วรตะ: ถือปุษปาหาร (ฉันดอกไม้เป็นอาหาร) บูชาอัศวินีเทพ ให้ผลเป็นความมั่งคั่ง ความงาม และบุญสวรรค์; อีกแบบหนึ่งในกาตติกะ ศุกลทวิตียา กำหนดบูชายมะ ต่อมาคืออศูนยะ-ศยนะวรตะ (ศราวณะ กฤษณะทวิตียา) มุ่งคุ้มครองความต่อเนื่องของเรือน—ไฟบูชา เทพเจ้า บรรพชน และความเป็นหนึ่งของคู่ครอง—ด้วยการอาวาหนะพระวิษณุพร้อมศรี (ลักษมี) แล้วประกอบบูชา ถวายอर्घยะรายเดือนแด่โสมพร้อมมนต์ ทำโหมะด้วยเนยใส รักษาวินัยยามคืน และให้ทานเป็นระเบียบ (เด่นคือเตียง ตะเกียง ภาชนะ ร่ม รองเท้า ที่นั่ง หม้อน้ำ รูปเคารพ และภาชนะบรรจุ) จากนั้นเป็นกานติ-วรตะในกาตติกะปักษ์สว่าง: ฉันเฉพาะกลางคืนและบูชาพระพล–เกศวะเพื่อรัศมี อายุยืน และสุขภาพ สุดท้ายสอนศิษณุ-วรตะ 4 วัน เริ่มปौษะ ศุกลทวิตียา: อาบน้ำตามลำดับ (มัสตาร์ด งาดำ วจา และสมุนไพรสารวौษธิ) บูชาตามพระนาม (กฤษณะ/อจยุต/อนันต/หฤษีเกศ) พร้อมวางดอกไม้ ถวายอर्घยะจันทราด้วยนามคุณ และสรรเสริญผลเป็นความบริสุทธิ์ยาวนาน พร้อมกล่าวถึงความต่างของต้นฉบับและผู้ปฏิบัติตามจารีต (กษัตริย์ สตรี และเทพ).
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
It treats Dvitīyā as a repeatable ritual node: specific deities, dietary rules (flowers or night-only eating), mantra, homa, and dāna are coordinated to yield prosperity/health (bhukti) and purification/heavenward merit (mukti-oriented phala).
Time-fixation (Śrāvaṇa kṛṣṇa-dvitīyā), Viṣṇu–Śrī invocations, monthly Soma-arghya with mantra, ghṛta-homa, nakta discipline, and a specified dāna-set (bed plus household and ritual items) culminating in merit tied to marital stability and household continuity.
It prescribes a four-day bath sequence using siddhārthaka (mustard), black sesame, vacā, and a defined sarvauṣadhi herb group—showing the Purāṇa’s characteristic fusion of vrata procedure with āyurvedic-style materia lists.
The Aśvins (general Dvitīyā vow), Yama (Kārttika śukla-dvitīyā), Lakṣmī–Viṣṇu/Śrīdhara (Aśūnya-śayana), Bala–Keśava (Kānti-vrata), and Soma/Indu (monthly arghya and lunar-focused elements).