Adhyaya 140
Adhyāya 140 — वश्यादियोगाः (Vaśyādi-yogāḥ): Sixteen-Square Diagram, Herb-Lists, and Encoded Formulas for Subjugation, Protection, and Prosperity
พระอัคนีทรงแสดงพิธีกรรมเชิงเทคนิคชื่อ “วศฺยาทิ-โยคะ” อันมุ่งผลด้านการครอบงำใจ การดึงดูด และผลใกล้เคียง โดยจัดวางตามผัง “ทฺวยัษฏปท” คือแผนผังสิบหกช่อง. บทนี้เริ่มด้วยการตั้งชื่อที่คำนึงถึงต้นฉบับและความต่างของบทอ่าน แล้วเข้าสู่ทะเบียนสมุนไพร: ระบุพืชและชื่อพ้อง เช่น ภฤงคราช สหเทวี ปุตรัญชีวะ/กฤตาญชลี วิษณุกรานตา/ศิตา-อรกกะ แสดงลักษณะความรู้เภสัชเชิงปฏิบัติของคัมภีร์. ต่อมาจัดพิธีตามเทวะประจำตำแหน่งและหมวดหมู่ (ฤตฺวิช นาค มุนิ/มนุ ศิวะ วสุ ทิศ รส เวท เคราะห์ ฤดู สุริยะ จันทรา) เพื่อผูกจักรวาลวิทยาเข้ากับผังและกาย. ลำดับปฏิบัติกล่าวถึง ธูปะ (รมควัน) อุทฺวรฺตนะ (ขัด/ทา) อัญชนะ (ยาทาตา/เขม่า) สนานะ (อาบน้ำ) และเลปะ (ยาพอก) หลายชนิด โดยเน้นธูปะใช้ได้สารพัดและเกียรติที่ผู้ถูกเจิมได้รับ. สูตรต่าง ๆ แยกตามการใช้—ทำให้เรือนหอม ยาทาตา อาบน้ำ กิน ดื่ม ติลก—จนถึงคุฏิกา (เม็ดยา) และเลปะเพื่อวศฺยะ การหยุดอาวุธ ความปลอดภัยทางน้ำ ความอุดมสมบูรณ์ ความคล่องในการคลอด และการได้บุตร มักระบุจำนวนส่วนผสมแบบรหัส “ภูต-สังขยา”. ตอนท้ายยืนยัน “ประภาวะ” (อานุภาพ) ของสมุนไพรที่กำหนดแก่ช่องฤตฺวิช ตอกย้ำเอกลักษณ์อัคนีปุราณะว่าเป็นวิทยาพิธีกรรมเชิงเทคนิคที่จัดระบบในฐานะความรู้ศักดิ์สิทธิ์.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
It is a sixteen-square diagrammatic grid used to write/assign names or ingredients; the chapter frames vaśyādi procedures through this structured yantra-like layout with deity and category placements.
It sequences dhūpa (fumigation), udvartana (unction), añjana (collyrium), snāna (bathing), multiple lepa (pastes), and guṭikā (pills), each tied to specific formula-groups and intended effects.
It combines manuscript awareness, pharmacological synonym lists, cosmological deity-mapping (tithi/graha/dik/ṛtu), and operational instructions for outcomes ranging from protection to fertility—treating applied science as sacred revelation.
Yes. It employs encoded expressions (bhūta-saṅkhyā style), such as triṣoḍaśa-diśā-vāṇa and other compound-number markers, to indicate measures or ingredient groupings within lepa/guṭikā preparations.