
The Nakṣatra Wheel (नक्षत्रचक्रम्)
พระอัคนีเริ่มอธยายะ 136 ด้วยการแนะนำเครื่องมือโหราศาสตร์เชิงปฏิบัติ ‘นักษัตรจักร’ สำหรับพิจารณาผลของกิจการต่าง ๆ เช่น การเดินทาง จักรนี้ให้วาดเริ่มจากอัศวินี และจัดเป็นวงซ้อนสามชั้น (ตรีนาฑี) เพื่อแสดงชั้นเชิงการตีความ ต่อจากนั้นกล่าวแจกแจงการจัดกลุ่มนักษัตรพร้อมเครื่องหมายพยางค์/มุทรา (เช่น มุษฏิ–มุทคร และ ฤษฏิ–มุทคร; รวมทั้งชุดที่ประกอบด้วย อภัย สวัสติกะ และ สตัมภิกา) อันเป็นระบบจำแนกเชิงรหัสสำหรับอ่านผลลัพธ์ อีกทั้งเชื่อมนักษัตรบางดวง—เช่น กฤตติกา โรหิณี; จิตรา สวาติ วิศาขา; ศรวณะ เรวตี—กับเครื่องหมายเสียงอย่าง ‘อะหิ’ และ ‘ภัง’ เพื่อเสริมตรรกะการจดจำของจักร ข้อความเรียกโครงสร้างนี้ว่า ‘ผณีศวรจักร’ (จักรเจ้าแห่งนาค) และระบุว่าความเป็นมงคลหรืออวมงคลให้ตัดสินจากสภาพดาวเคราะห์ที่ประกอบกับตรีนาฑี กฎลางสำคัญคือการร่วมกันของพระอาทิตย์ อังคาร เสาร์ และราหูเป็นอวมงคล แต่เมื่อมีเงื่อนไขเกื้อกูลก็อาจกลับเป็นมงคลได้ พร้อมขยายคำทำนายไปถึงถิ่นที่อยู่ (ประเทศ/หมู่บ้าน) และความสัมพันธ์ (พี่น้อง ภรรยา เป็นต้น)
No shlokas available for this adhyaya yet.
The construction and reading protocol of the tri-nāḍī nakṣatra-cakra (Phaṇīśvara cakra): starting from Aśvinī, arranging nakṣatras with coded syllable/mudrā markers, and judging results via graha-conjunctions—especially the Sun–Mars–Saturn–Rāhu inauspicious configuration.
It frames predictive technique as disciplined dharmic support: by aligning journeys, campaigns, and social actions with cosmic order (ṛta/dharma), the practitioner reduces harm, chooses timely action, and treats worldly success (bhukti) as subordinate to righteous conduct that ultimately supports inner purification and mukti.