Adhyaya 129
अर्घकाण्डम् (Argha-kāṇḍa) — Standards of Argha and Month-wise Prescriptions under Portent Conditions
ในสายยุดธชัยอารณวะ บทนี้พระอัคนีทรงละจากเรื่องกลศึกและผังยุทธ ไปสู่หลักเศรษฐกิจตามธรรมเมื่อเกิดลางร้าย ทรงกำหนด “อรฆะ” เป็นมาตรฐานการถวายและการให้ทานที่ปรับตามเหตุ โดยอาศัยลางสาธารณะ เช่น อุกกาบาตตก แผ่นดินไหว ฟ้าร้องอันน่าหวาดหวั่น สุริย/จันทรคราส การปรากฏของดาวหาง และไฟไหม้ตามทิศ ซึ่งในโหราศาสตร์ (ชโยติษะ) ถือเป็นความปั่นป่วนที่ต้องทำพิธีสงบและทำให้บ้านเมืองมั่นคง ผู้ปฏิบัติต้องติดตามสัญญาณเป็นรายเดือนและเพิ่ม-ลดการรวบรวมทรัพย์กับการบริจาคให้เหมาะสม เดือนไจตรทำให้ผลแรงภายในหกเดือน; เดือนไวศาขะให้เพิ่มคลังทรัพย์หกเท่า; เดือนชัยษฐะและอาษาฑะเน้นธัญญาหารหลัก (ข้าวบาร์เลย์ ข้าวสาลี) เดือนต่อ ๆ ไปกำหนดสิ่งที่ควรถวาย: เนยใส/น้ำมัน (ศราวณะ), ผ้าและธัญญาหาร (อาศวิน), ธัญญาหาร (การ์ตติกะ), ของกำนัลที่ซื้อมา (มารคศีรษะ), หญ้าฝรั่น/เครื่องหอม (ปุษยะ), ธัญญาหาร (มาฆะ), และเครื่องหอมที่ซื้อมา (ผาลคุนะ) ทั้งหมดเชื่อมวิชาลาง ฤดูกาล-เศรษฐกิจ และทานตามธรรมเป็นระเบียบเพื่อความมั่นคงและชัยชนะ.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
A month-by-month argha/dāna prescription that specifies the appropriate gift-substances (grains, ghee/oil, garments, perfumes, purchased items) and scaling rules when major portents (e.g., eclipse, meteor, earthquake, comet) occur.
It frames crisis-response as Dharma: calibrated giving and auspicious timing transform fear-inducing portents into disciplined action, supporting social welfare and ritual order while cultivating restraint and merit aligned with Purushārthas.