Adhyaya 122
Chapter 122 — Kāla-gaṇana (Computation of Time)
อัคนิเริ่มอธิบายเชิงเทคนิคว่าด้วยการคำนวณกาลเวลาอย่างเป็นระเบียบ (สมากณ) โดยตั้งอยู่บนการเคลื่อนของดวงอาทิตย์และลำดับเดือนจันทรคติที่เริ่มจากไจตระ บทนี้วางแบบแผนการคำนวณตามกฎ ด้วยคำแทนตัวเลขและการดำเนินการเชิงตำแหน่ง เพื่อหาปัจจัยปฏิทิน ได้แก่ วาระ (วันประจำสัปดาห์), ติถิ (วันจันทรคติ), นาฑี/ฆฏิกา (หน่วยเวลา), นักษัตร (คฤหจันทร์), โยคะ และ กรณะ มีการแจกแจงคณิตศาสตร์เป็นขั้นตอน—การลบ การคูณด้วย 60 การจัดการผลหารและเศษ (รวมถึงค่า ‘หนี้’/ค่าติดลบ) และการแก้ไขรายเดือน—พร้อมกรณีพิเศษ เช่น การนับย้อนจากราศีบางราศี และเงื่อนไขความไม่บริสุทธิ์หรือความต่างของพิธีที่ต้องมีการบูชาชดเชยตามส่วนต่างที่คำนวณได้ ท้ายที่สุดให้กฎทำให้โยคะมั่นคงโดยทำให้มาตราดวงอาทิตย์และดวงจันทร์เสมอกัน และกฎกำหนดกรณะ (รวมทั้งกิณฑุฆนะในวันปรติปทา) ยืนยันว่าปฏิทินที่แม่นยำเป็นเทคโนโลยีแห่งธรรมะเพื่อกำหนดเวลาพิธี ความเป็นระเบียบของสังคม และความสอดคล้องของการกระทำกับกฎจักรวาล
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
A procedural arithmetic for calendrical computation: operations with multipliers (notably 60), quotient/remainder placement, fixed remainders (e.g., 27 for nakṣatra/yoga), month-by-month insertions (kṣepa), and handling of ṛṇa (negative) cases and reverse-counting across specific rāśis.
By establishing kāla-śuddhi—right timing and corrected calendrical factors—so rituals and vows align with cosmic order; the chapter frames precise Jyotiṣa computation as a dharmic aid that supports efficacy of practice, ethical order, and inner discipline toward puruṣārthas.