Adhyaya 248

พระอัคนีทรงเริ่มหมวดธนุรเวท โดยนิยามวิทยาการสงครามว่าเป็น “สี่บาท” คือจัดตามสี่เหล่าทัพ: รถศึก ช้าง ม้า และทหารราบ และในเชิงการสอนแบบพระเวทเป็น “ห้าประการ” ตามวิธีใช้อาวุธ: อาวุธยิง/ปล่อยเป็นวิถี อาวุธขว้างด้วยมือ อาวุธที่ปล่อยด้วยกลไก อาวุธที่ไม่ต้องปล่อย และการต่อสู้ด้วยมือเปล่า. จากนั้นทรงแจกแจงหมวดคู่—ศัสตระกับอัสตระ (อาวุธกับอาวุธพุ่ง) และวิธีตรงกับวิธีมายา/ลวง—พร้อมยกตัวอย่างการปล่อยด้วยกลไก (ยันตระมุกตะ) และการปล่อยด้วยมือ (ปาณิมุกตะ). บทนี้ต่อด้วยระเบียบวินัย: ความพร้อมด้วยเครื่องป้องกัน การประจัญบานเป็นลำดับทั้งแบบเน้นธนูและแบบเน้นหอก/ศูล และระเบียบการถ่ายทอด—พราหมณ์เป็นครูแก่กษัตริย์/ไวศยะ; ศูทรก็อาจมีสิทธิ์ได้ด้วยการฝึกและการรับใช้ช่วยงานพระราชา. แก่นเทคนิคกล่าวถึงท่ายืนและมาตรา (สมปทะ ไวศาขะ มัณฑละ อาลีฑะ ประตยาลีฑะ วิกฏะ สัมปุฏะ) และขั้นตอนยิงธนู: การคำนับ การเว้นที่ขณะขึ้นสายธนู การวางตำแหน่งสะดือ/สะโพก แนวเล็งตา–หู การจับลูกศรด้วยนิ้ว การดึงและปล่อย การตามส่ง และการประเมินฝีมือ. กำหนดขนาดมาตรฐานของลูกศรและคันธนู และขยายหลักการไปสู่การรบบนม้า รถศึก และช้าง แสดงศิลปะการศึกว่าเป็นวินัยภายใต้ธรรมะ.