Adhyaya 215
सन्ध्याविधिः (Sandhyā-vidhi) — The Rite of Twilight Worship
ในบทนี้ พระอัคนีทรงอธิบายพิธีสันธยา (sandhyā) ทั้งเชิงขั้นตอนและเชิงอภิปรัชญา โดยสถาปนา “ปรณวะ” (โอม) ว่าเป็นแก่นและเป็นเครื่องหมายปิดท้ายของกรรมพิธีมนตร์ทั้งปวง แล้วเชิดชูตรีเอกภาพ โอม–มหาวยาหฤติ (ภูห์ ภุวะห์ สวะห์)–สาวิตรี/คายตรี ว่าเป็นดุจ “ปาก” ของพรหมัน พร้อมกำหนดให้ศึกษาอย่างต่อเนื่องและสวดภาวนา (ชปะ) อย่างมีวินัยเพื่อความบริสุทธิ์และการบรรลุพรหมัน. ยังแจกแจงจำนวนชปะเป็นชั้น ๆ 7/10/20/108/1,000/100,000/10,000,000 ให้สัมพันธ์กับผลทางจิตวิญญาณและการชดใช้บาป และให้ประกอบชปะร่วมกับโหมะ โดยเฉพาะ “ติละโหมะ” (โหมะด้วยงา) และการอดอาหารเพื่อบรรเทาบาป. มีรายละเอียดเชิงพิธี เช่น การระบุฤๅษิ–ฉันท์–เทวตา รายการวินิโยคะสำหรับเทวอุปนยะ/ชปะ/โหมะ การวางนยาสะตามจุดต่าง ๆ ของกาย รูปสีสำหรับสมาธิคายตรี และวัตถุเครื่องบูชาตามความปรารถนา (ศานติ อายุ ศรี วิทยา เป็นต้น). ตอนท้ายผสานปราณายามะ มารชนะ อฆมรรษณะ และมนตร์เวท เช่น “อาโป หิ ษฺฐา”, “ทฺรุปทาทีนิ”, “ปวามานี” ให้เป็นกระบวนการชำระสันธยาที่ครบถ้วน—สังเคราะห์แบบอัคนียะของมนตร์ ลมหายใจ และพิธีกรรม.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
It provides a full ritual-technical stack: praṇava primacy, Gāyatrī’s ṛṣi–chandas–devatā (Viśvāmitra–Gāyatrī–Savitṛ), vyāhṛti mappings (ṛṣis, deities, meters), explicit japa counts with results, nyāsa body placements, and homa substances keyed to specific aims.
By making daily sandhyā a disciplined bridge from karma to yoga: breath-restraint (prāṇāyāma), mantra (Oṁ/Gāyatrī), purification rites (mārjana/aghamarṣaṇa), and intention (saṅkalpa/viniyoga) are unified to remove pāpa, stabilize sattva, and orient the practitioner toward Brahman-realization.
Gāyatrī-japa (with graded counts up to lakṣa/koṭi), tila-homa, fasting with 1,000 recitations, water-based japa and drinking rites, and the aghamarṣaṇa sequence supported by Vedic purification verses.