Adhyaya 212
Meru-dānāni (Meru-Donations) — Kāmya-dāna, Month-wise Offerings, and the Twelvefold Meru Rite
พระอัคนีเทพจากบัญชีทานในบทก่อน เปลี่ยนมาสู่คำอธิบายอย่างเป็นระบบเรื่อง “กามยะทาน” คือทานปณิธานเพื่อให้สำเร็จผลเฉพาะ โดยตั้งอยู่บนการบูชาต่อเนื่องรายเดือนและลงท้ายด้วยพิธีใหญ่ปลายปี ทรงกล่าวถึงเครื่องบูชาตามเดือน (บางอย่างเป็นรูปปั้นจากแป้ง) พร้อมผลที่ได้รับ แล้วจึงแสดงแก่น “เมรุวรตะ” คือเมรุทานสิบสองประการในเดือนการ์ตติกะ อันให้ทั้งภุกติและมุกติ บทนี้เป็นคู่มือสถาปัตยกรรมพิธีกรรม: สร้างเมรุด้วยขนาดเป็นชั้นและวัตถุมีค่า ตั้งในผังดอกบัวโดยมีพรหมา–วิษณุ–อีศะเป็นแกน และล้อมด้วยภูเขาที่มีนามเรียงตามทิศ กำหนดมารยาทการถวายทาน (มนตร์ การเอ่ยโคตร หลีกเลี่ยงทรัพย์อันคดโกง) กาลมงคล (สังกรานติ อายนะ คราส) และเมรุหลายแบบ เช่น ทอง เงิน ม้า โค ผ้า เนยใส ธัญพืช งา และขันฑะเมรุ ปิดท้ายด้วยสรรเสริญว่าเมรุเป็นรูปแห่งวิษณุ และนิเวทนะด้วยศรัทธาเพื่อความบริสุทธิ์ ความรุ่งเรืองแห่งวงศ์ตระกูล การได้โลกสวรรค์ และการเข้าใกล้พระหริในที่สุด।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Regular monthly worship → year-end grand worship → Kārttika Meru-vrata with bathing/fasting → worship of Viṣṇu (or Śiva) → mantra-guided gifting of a constructed Meru to a brāhmaṇa (often gotra-addressed) → dedication (nivedana) for bhukti and mukti.
Ratna-meru (jeweled), Hema/Svarṇa-meru (gold), Rāupya-meru (silver), Hasti-meru (elephant-form), Aśva-meru (horses), Go-meru (cows), Vastra-meru (cloth), Ājya-parvata (ghee mountain), Dhānya-meru (grain), Tila-meru (sesame), and Khaṇḍa-meru (symbolic/segmented Meru).
It frames giving as a mokṣa-supporting discipline: purity through non-deceit, devotion-centered worship, cosmological visualization (Meru as Viṣṇu-form), lineage uplift, and final orientation toward Hari/Viṣṇuloka—thus integrating merit, devotion, and liberation.
Graded measurement logic (highest/middle/lower), prescribed weights (palas, khāras, prastha), construction rules (three peaks with Brahmā–Viṣṇu–Maheśvara), directional mountain placement, and calendrical triggers (Kārttika, saṅkrānti, ayana, grahaṇa).