Adhyaya 289

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे अश्वायुर्वेदो नामाष्टाशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथोननवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अश्वशान्तिः शालिहोत्र उवाच अश्वशान्तिं प्रवक्ष्यामि वजिरोगविमर्दनीं नित्यां नैमित्तकीं कम्यां त्रिविधां शृणु सुश्रुत

ดังนี้ในอัคนีมหาปุราณะ บทที่ ๒๘๙ มีนามว่า “อัศวายุรเวท” คือวิชาแพทย์ว่าด้วยม้า บัดนี้เริ่มบทที่ ๒๙๐ “อัศวศานติ” คือพิธีบรรเทาสงบเพื่อม้า ศาลิโหตรกล่าวว่า “เราจักแสดงอัศวศานติอันบดขยี้โรคแห่งม้า มีสามประการคือ นิตย์ (ประจำวัน) ไนมิตติกะ (ตามเหตุ) และกามยะ (เพื่อความปรารถนา) โอ สุศรุต จงสดับเถิด”

Verse 2

शुभे दिने श्रीधरञ्च श्रियमुच्चैःश्रवाश् च तं हयराजं समभ्यर्च्य सावित्रैर् जुजुयाद्घृतं

ในวันเป็นมงคล เมื่อบูชาศรีธระ (วิษณุ) ศรี (ลักษมี) และอุจไฉศรวัสผู้เป็นราชาแห่งม้าโดยถูกพิธีแล้ว พึงถวายเนยใสเป็นอาหุติลงในไฟ พร้อมสวดมนต์สาวิตรี (คายตรี)۔

Verse 3

द्विजेभ्यो दक्षिणान्दद्यादश्ववृद्धिस् तथा भवेत् अश्वयुक् शुक्लपक्षस्य पञ्चदश्याञ्च शान्तिकं

พึงถวายทักษิณาแก่ทวิชะ (พราหมณ์) แล้วความเพิ่มพูนแห่งม้าย่อมบังเกิด และในวันเพ็ญ คือปักษ์สว่างวันที่สิบห้าแห่งเดือนอัศวยุช พึงประกอบพิธีศานติกะเพื่อความสงบด้วย।

Verse 4

वहिः कुर्याद्विशेषेण नासत्यौ वरुणं यजेत् समुल्लिख्य ततो देवीं शाखाभिः परिवारयेत्

พึงทำการบูชานอกเขตแท่นบูชาด้วยความระมัดระวังเป็นพิเศษ; พึงสักการะนาสัตยะทั้งสอง (อัศวิน) และพระวรุณะ. แล้วจึงขีดกำหนดพื้น/มณฑลให้ชัด และล้อมพระเทวีด้วยกิ่งไม้เป็นเขตคุ้มครอง.

Verse 5

घतान्सर्वरसैः पूर्णान् दिक्षु दद्यात्सवस्त्रकान् यवाज्यं जुहुयात् प्रार्च्य यजेदश्वांश् च साश्विनान्

พึงถวายหม้อที่เต็มด้วยน้ำรส/ของเหลวรสต่าง ๆ ในแปดทิศ พร้อมทั้งผ้า. ครั้นบูชาให้ถูกต้องแล้ว พึงบูชายัญหย่อนข้าวบาร์เลย์ผสมเนยใสลงในไฟ และพึงประกอบการสักการะแก่ม้าทั้งหลายพร้อมด้วยเทพอัศวิน.

Verse 6

विप्रेभ्यो दक्षिणान्दद्यान्नैमित्तिकमतः शृणु मकरादौ हयानाञ्च पद्मैर् विष्णुं श्रियं यजेत्

พึงถวายทักษิณาแก่พราหมณ์; บัดนี้จงฟังกฎแห่งพิธีนิมิตติกะ (พิธีตามโอกาส). เมื่อเริ่มมกร (มกรสังกรานติ) และเมื่อเริ่มนักษัตรอัศวินีด้วย พึงสักการะพระวิษณุและพระศรี (ลักษมี) ด้วยดอกบัว.

Verse 7

ब्रह्माणं शङ्करं सोममादित्यञ्च तथाश्विनौ रेवन्तमुच्चैःश्रवसन्दिक्पालांश् च दलेष्वपि

แม้บนกลีบดอกบัวแห่งมณฑล ก็พึงสถาปนา/อัญเชิญพระพรหม พระศังกร (ศิวะ) พระโสม (จันทร์) พระอาทิตย์ เทพอัศวินทั้งสอง พระเรวันตะ อุจไฉศรวัส และทิศปาลทั้งหลายด้วย.

Verse 8

प्रत्येकं पूर्णकुम्भैश् च वेद्यान्तत्सौम्यतः स्थले तिलाक्षताज्यसिद्धार्थान् देवतानां शतं शतं उपोषितेन कर्तव्यं कर्म चास्वरुजापहं

ในแต่ละจุด พึงตั้งหม้อน้ำเต็มที่ขอบแท่นบูชา ณ ด้านอันเป็นมงคล. ด้วยงา ข้าวสารไม่แตก (อักษตะ) เนยใส และเมล็ดมัสตาร์ดขาว (สิทธารถะ) พึงถวายบูชาแก่เทพทั้งหลายเป็นร้อย ๆ โดยถืออุโบสถ; พิธีนี้เป็นเครื่องขจัดความปวดและโรคภัย.