Adhyaya 3

Verse 1

एवं संस्तूयमाना सा देवैर् देवम् अधारयत् गर्भेण पुण्डरीकाक्षं जगतां त्राणकारणम्

దేవతలచే ఈ విధంగా స్తుతింపబడిన ఆమె, తన గర్భంలో పద్మనేత్రుడైన ప్రభువును ధారించింది—ఆయనే జగత్తుకు రక్షణ, విమోచన కారణము.

Verse 2

ततो ऽखिलजगत्पद्मबोधायाच्युतभानुना देवकीपूर्वसंध्यायाम् आविर्भूतं महात्मना

తదుపరి, సమస్త జగత్తు అనే పద్మం మేల్కొనుటకై, అచ్యుత-భానువైన మహాత్ముడు దేవకీ యొక్క పూర్వసంధ్యాసమయములో అవతరించాడు.

Verse 3

तज्जन्मदिनम् अत्यर्थम् आह्लाद्य् अमलदिङ्मुखम् बभूव सर्वलोकस्य कौमुदी शशिनो यथा

ఆయన జన్మదినము అత్యంత ఆనందదాయకమై, దిక్కుల ముఖములు నిర్మలమై ప్రకాశించెను. అది సమస్త లోకములకు చంద్రుని కౌముది వలె శీతల శ్వేత కాంతిని వ్యాపింపజేసెను.

Verse 4

सन्तः संतोषम् अधिकं प्रशमं चण्डमारुताः प्रसादं निम्नगा याता जायमाने जनार्दने

జనార్దనుడు జన్మించుచుండగా, సంతుల సంతోషము మరింత పెరిగి అంతరంగ శాంతి కలిగెను. ఉగ్ర గాలులు శాంతించెను, నదులు ప్రసన్నమైన నిర్మల ప్రవాహముతో ప్రవహించెను.

Verse 5

सिन्धवो निजशब्देन वाद्यं चक्रुर् मनोहरम् जगुर् गन्धर्वपतयो ननृतुश् चाप्सरोगणाः

సింధు నదులు తమ సహజ నాదంతో మనోహరమైన సంగీతాన్ని సృష్టించాయి; గంధర్వాధిపతులు గానం చేశారు, అప్సరాగణాలు నృత్యం చేశాయి—పరమ విష్ణువు కృష్ణరూపంగా ప్రకాశించే దివ్య ధర్మాన్ని ఉత్సవంగా కీర్తించుతూ।

Verse 6

ससृजुः पुष्पवर्षाणि देवा भुव्य् अन्तरिक्षगाः जज्वलुश् चाग्नयः शान्ता जायमाने जनार्दने

జనార్దనుడు జన్మించుచుండగా ఆకాశం, అంతరిక్షంలో సంచరించే దేవతలు భూమిపై పుష్పవర్షం కురిపించారు; సహజంగా ఉగ్రంగా ఉండే అగ్నులు కూడా శాంతమైన, మంగళకరమైన కాంతితో జ్వలించాయి—సృష్టి అంతా పరమేశ్వర అవతరణను ఆహ్వానిస్తున్నట్లుగా।

Verse 7

मध्यरात्रे ऽखिलाधारे जायमाने जनार्दने मन्दं जगर्जुर् जलदाः पुष्पवृष्टिमुचो द्विज

ఓ ద్విజోత్తమా! అఖిలాధారుడైన జనార్దనుడు మధ్యరాత్రి జన్మించుచుండగా, పుష్పవృష్టిని కురిపించే మేఘాలు మృదువుగా గర్జించాయి—సర్వలోకం పరమేశ్వరునికి నమస్కరిస్తున్నట్లుగా।

Verse 8

फुल्लेन्दीवरपत्राभं चतुर्बाहुम् उदीक्ष्य तम् श्रीवत्सवक्षसं जातं तुष्टावानकदुन्दुभिः

పూర్తిగా వికసించిన నీలకమల దళంలా కాంతిమంతుడైన, చతుర్భుజుడైన, వక్షస్థలంపై శ్రీవత్స చిహ్నం ధరించిన ఆ ప్రభువును చూచి, ఆనందంతో నిండిన ఆనకదుందుభి (వసుదేవుడు) ఆయనను స్తుతించాడు।

Verse 9

अभिष्टूय च तं वाग्भिः प्रसन्नाभिर् महामतिः विज्ञापयाम् आस तदा कंसाद् भीतो द्विजोत्तम

ఓ ద్విజోత్తమా! ఆ మహామతి ప్రసన్నమైన, మధురమైన వాక్యాలతో ఆయనను స్తుతించి, తరువాత కంసభయంతో ప్రేరితుడై, ఆ సమయంలో తన వినతిని నివేదించాడు।

Verse 10

ज्ञातो ऽसि देवदेवेश शङ्खचक्रगदाधरम् दिव्यं रूपम् इदं देव प्रसादेनोपसंहर

హే దేవదేవేశా! శంఖచక్రగదాధరుడవైన నిన్ను ఇప్పుడు నేను గుర్తించాను. హే దేవా, నీ కృపచేత ఈ దివ్యరూపాన్ని మళ్లీ ఉపసంహరించుము.

Verse 11

अद्यैव देव कंसो ऽयं कुरुते मम यातनाम् अवतीर्णम् इति ज्ञात्वा त्वम् अस्मिन् मम मन्दिरे

హే దేవా! నీవు అవతరించి నా ఈ మందిరంలో ఉన్నావని తెలిసిన వెంటనే ఈ కంసుడు నేడు నన్ను బాధించును.

Verse 12

यो ऽनन्तरूपो ऽखिलविश्वरूपो गर्भे ऽपि लोकान् वपुषा बिभर्ति प्रसीदताम् एष स देवदेवः स्वमाययाविष्कृतबालरूपः

ఆ దేవదేవుడు ప్రసన్నుడగుగాక—అనంతరూపుడు, సమస్త విశ్వరూపుడైనవాడు; గర్భంలో ఉన్నప్పటికీ తన దేహంతో లోకాలను ధారించువాడు; స్వమాయచేత శిశురూపాన్ని ప్రదర్శించినవాడు.

Verse 13

उपसंहर सर्वात्मन् रूपम् एतच् चतुर्भुजम् जानातु मावतारं ते कंसो ऽयं दितिजात्मजः

హే సర్వాత్మా! ఈ చతుర్భుజ రూపాన్ని ఉపసంహరించుము; దితిజవంశజుడైన ఈ కంసుడు నీ అవతారాన్ని తెలుసుకోనీయకుము.

Verse 14

स्तुतो ऽहं यत् त्वया पूर्वं पुत्रार्थिन्या तद् अद्य ते सफलं देवि संजातं जातो ऽहं यत् तवोदरात्

“హే దేవీ! పుత్రార్థినిగా నీవు పూర్వం నన్ను స్తుతించితివి; నేడు ఆ స్తుతి నీకు ఫలించింది—ఎందుకంటే నేను నీ ఉదరమునుండి జన్మించాను.”

Verse 15

इत्य् उक्त्वा भगवांस् तूष्णीं बभूव मुनिसत्तम वसुदेवो ऽपि तं रात्राव् आदाय प्रययौ बहिः

ఇట్లు చెప్పి భగవానుడు మౌనమయ్యాడు, ఓ మునిశ్రేష్ఠా. వసుదేవుడూ రాత్రివేళ ఆయనను ఎత్తుకొని బయటికి బయలుదేరెను.

Verse 16

मोहिताश् चाभवंस् तत्र रक्षिणो योगनिद्रया मथुराद्वारपालाश् च व्रजत्य् आनकदुन्दुभौ

అక్కడ కాపలాదారులు యోగనిద్రచేత మోహితులయ్యారు. ఆనకదుందుభి (వసుదేవుడు) వ్రజానికి బయలుదేరగా మథురా ద్వారపాలకులూ ఆ మాయానిద్రలో పడిపోయారు.

Verse 17

वर्षतां जलदानां च तोयम् अत्युल्बणं निशि संच्छाद्यानुययौ शेषः फणैर् आनकदुन्दुभिम्

రాత్రివేళ మేఘాలు కురిపించగా నీరు అత్యంత ఉగ్రంగా పొంగింది. అప్పుడు శేషుడు తన ఫణాలతో కప్పి రక్షిస్తూ ఆనకదుందుభి (వసుదేవుడు) వెనుక వెనుక అనుసరించాడు.

Verse 18

यमुनां चातिगम्भीरां नानावर्तशताकुलाम् वसुदेवो वहन् विष्णुं जानुमात्रवहां ययौ

అత్యంత లోతైనదీ, వందల వలయభ్రమణాలతో కలవరపడిన యమునలో వసుదేవుడు విష్ణువును మోసుకొని ప్రవేశించాడు; ఆ నది అతనికి మోకాలి లోతుగా మారి అతడు దాటెను.

Verse 19

कंसस्य करम् आदाय तत्रैवाभ्यागतांस् तटे नन्दादीन् गोपवृद्धांश् च यमुनायां ददर्श सः

కంసుని చేతిని పట్టుకొని, అతడు అక్కడే తీరానికి వచ్చిన నందాది వృద్ధ గోపులను యమునా ఒడ్డున చూచెను.

Verse 20

तस्मिन् काले यशोदापि मोहिता योगनिद्रया ताम् एव कन्यां मैत्रेय प्रसूता मोहिते जने

అదే సమయంలో యశోద కూడా భగవంతుని యోగనిద్రచేత మోహితురాలై, హే మైత్రేయా, జనులంతా మోహంలో ఉండగా, ఆ కన్యనే ప్రసవించింది।

Verse 21

वसुदेवो ऽपि विन्यस्य बालम् आदाय दारिकाम् यशोदाशयने तूर्णम् आजगामामितद्युतिः

వసుదేవుడు కూడా శిశువును సావధానంగా ఉంచి, ఆ బాలికను ఎత్తుకున్నాడు; అపార తేజస్సుగల అతడు వెంటనే యశోదా శయనగృహానికి పరుగెత్తి చేరాడు।

Verse 22

ददृशे च प्रबुद्धा सा यशोदा जातम् आत्मजम् नीलोत्पलदलश्यामं ततो ऽत्यर्थं मुदं ययौ

యశోద మేల్కొని తన నవజాత శిశువును చూసింది—నీలకమల దళాలవలె శ్యామవర్ణుడు; ఆ దర్శనంతో ఆమె హృదయం అపార ఆనందంతో నిండింది।

Verse 23

आदाय वसुदेवो ऽपि दारिकां निजमन्दिरे देवकीशयने न्यस्य यथापूर्वम् अतिष्ठत

వసుదేవుడు ఆ బాలికను తీసుకొని తన నివాసానికి తిరిగి వచ్చి, దేవకీ శయనంపై ఉంచి, మునుపటిలానే అక్కడ నిలిచాడు।

Verse 24

ततो बालध्वनिं श्रुत्वा रक्षिणः सहसोत्थिताः कंसायावेदयाम् आसुर् देवकीप्रसवं द्विज

తర్వాత శిశువు ఏడుపు ధ్వని విని కాపలాదారులు వెంటనే లేచి, హే ద్విజా, దేవకీ ప్రసవ వార్తను కంసునికి తెలియజేశారు।

Verse 25

कंसस् तूर्णम् उपेत्यैनां ततो जग्राह बालिकाम् मुञ्च मुञ्चेति देवक्या सन्नकण्ठ्या निवारितः

కంసుడు వేగంగా ముందుకు వచ్చి ఆ శిశుకన్యను వెంటనే పట్టుకున్నాడు; అప్పుడు దేవకీ గొంతు బిగుసుకున్న స్వరంతో “విడిచిపెట్టు, విడిచిపెట్టు!” అని పదేపదే వేడుకొని అతన్ని ఆపడానికి యత్నించింది।

Verse 26

चिक्षेप च शिलापृष्ठे सा क्षिप्ता वियति स्थितिम् अवाप रूपं च महत् सायुधाष्टमहाभुजम्

అతడు ఆమెను రాతి మీదకు విసిరేశాడు; కానీ విసిరబడిన ఆ కన్య ఆకాశంలో నిలిచి, మహత్తరమైన భయంకర రూపాన్ని ధరించింది—ఆయుధాలతో సజ్జమై, ఎనిమిది మహాబాహువులతో యుక్తమై।

Verse 27

प्रजहास तथैवोच्चैः कंसं च रुषिताब्रवीत् किं मया क्षिप्तया कंस जातो यस् त्वां वधिष्यति

ఆమె గట్టిగా నవ్వి, ఆపై కోపంతో కంసునితో చెప్పింది—“ఓ కంసా! నన్ను విసిరేయడం వల్ల ఏమి సాధించావు? నన్నుంచి పుట్టినవాడేనా నిన్ను సంహరించబోయేవాడు?”

Verse 28

सर्वस्वभूतो देवानाम् आसीन् मृत्युः पुरा स ते तद् एतत् संप्रधार्याशु क्रियतां हितम् आत्मनः

పూర్వకాలంలో మృత్యువు—దేవతలకు సర్వస్వంలా మారినది—నీ ఎదుట నిలిచింది. కాబట్టి దీనిని బాగా ఆలోచించి వెంటనే గ్రహించి, నీ స్వహితానికి అనుకూలమైనదాన్ని త్వరగా చేయి।

Verse 29

इत्य् उक्त्वा प्रययौ देवी दिव्यस्रग्गन्धभूषणा पश्यतो भोजराजस्य स्तुता सिद्धैर् विहायसा

ఇలా చెప్పి దేవి దివ్య పుష్పమాలలు, సుగంధాలు, ఆభరణాలతో అలంకృతమై వెళ్లిపోయింది; భోజరాజు చూస్తుండగానే, ఆమె ఆకాశమార్గంలో వెళ్తూ ఉండగా సిద్ధులు ఆమెను స్తుతించారు।