Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Hari’s Boon to Muchukunda, Security of the Yādus, and Balarāma’s Consolation in Vraja

Viraha-Bhakti

कृष्णो ऽपि घातयित्वारिम् उपायेन हि तद्बलम् जग्राह मथुराम् एत्य हस्त्यश्वस्यन्दनोज्ज्वलम्

kṛṣṇo 'pi ghātayitvārim upāyena hi tadbalam jagrāha mathurām etya hastyaśvasyandanojjvalam

కృష్ణుడు కూడ యుక్తియుక్తమైన ఉపాయముతో శత్రువును సంహరించి అతని సేనాబలాన్ని ఛిన్నభిన్నం చేసెను. తరువాత మథురకు వచ్చి ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో ప్రకాశించే ఆ నగరాన్ని స్వాధీనం చేసెను.

kṛṣṇaḥKṛṣṇa
kṛṣṇaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkṛṣṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
apialso
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-अर्थे (particle: 'also/even')
ghātayitvāhaving had (someone) killed
ghātayitvā:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√han (धातु) [णिच् causative: ghātayati]
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund) causative: 'having caused to be slain'
arimenemy
arim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
upāyenaby a means, by a strategy
upāyena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootupāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; करणम् (instrumental: 'by means')
hiindeed, for
hi:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः (emphatic/causal particle)
tat-balamhis/that force, army
tat-balam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य बलम्)
jagrāhaseized, took
jagrāha:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√grah (धातु)
Formलिट्-लकारः (perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
mathurāmMathurā
mathurām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmathurā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; नगर-नाम
etyahaving gone (to), having come
etya:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√i (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund): 'having gone/coming'
hasti-aśva-syandana-ujjvalambright with elephants, horses, and chariots
hasti-aśva-syandana-ujjvalam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roothasti + aśva + syandana + ujjvala (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (mathurām); समासार्थः: हस्त्यश्वस्यन्दनैः उज्ज्वलाम् (bright with elephants, horses, chariots)

Sage Parāśara (narrating) to Maitreya

K
Krishna
M
Mathura

FAQs

It marks the restoration of dharmic rule: after neutralizing hostile power, Krishna establishes rightful sovereignty over Mathura, signaling the reordering of society under divine guidance.

Parāśara frames Krishna’s victory as not merely brute force but intelligent, purposeful action—upāya—showing that divine governance can operate through practical means to remove adharma.

Krishna’s conquest is presented as the Supreme Lord’s protective function: Vishnu incarnates to dismantle oppressive power and re-establish cosmic and social order (dharma) through decisive, sovereign action.