Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

भारतवर्षमहात्म्यम् — कर्मभूमित्वम्, नवभेदाः, कुलपर्वताः-नद्यः-जनपदाः, युगचक्रविशेषः, यज्ञपुरुषविष्णुपूजा

महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमान् ऋक्षपर्वतः विन्ध्यश् च पारियात्रश् च सप्तात्र कुलपर्वताः

mahendro malayaḥ sahyaḥ śuktimān ṛkṣaparvataḥ vindhyaś ca pāriyātraś ca saptātra kulaparvatāḥ

మహేంద్ర, మలయ, సహ్య, శుక్తిమాన్, ఋక్షపర్వత, వింధ్య, పారియాత్ర—ఇవే ఇక్కడ చెప్పబడిన ఏడు కులపర్వతాలు.

mahendraḥMahendra (mountain)
mahendraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
Formसमासः: महा-इन्द्र (कर्मधारय; नाम), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
malayaḥMalaya (mountain)
malayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmalaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
sahyaḥSahya (mountain)
sahyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsahya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
śuktimānŚuktimān (mountain)
śuktimān:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśukti-mat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive)
ṛkṣaparvataḥṚkṣa mountain
ṛkṣaparvataḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootṛkṣa (प्रातिपदिक) + parvata (प्रातिपदिक)
Formसमासः: ऋक्ष-पर्वत (षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vindhyaḥVindhya (mountain)
vindhyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvindhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
pāriyātraḥPāriyātra (mountain)
pāriyātraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpāriyātra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
saptaseven
sapta:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्यावाचक, अव्ययवत् प्रयोग
atrahere
atra:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place: 'here')
kula-parvatāḥprincipal mountains
kula-parvatāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkula (प्रातिपदिक) + parvata (प्रातिपदिक)
Formसमासः: कुल-पर्वत (षष्ठी-तत्पुरुष/निर्धारण), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Sage Parāśara (speaking to Maitreya)

Speaker: Parasara

Topic: Enumeration of Bhārata-varṣa’s seven kula-parvatas (principal mountain ranges)

Teaching: Cosmological

Quality: cataloguing

Cosmic Hierarchy: Varshas (regions)

Concept: Bhārata’s ordered life-world is upheld by seven principal mountain ranges that define and sustain the land’s ecological and cultural dharma.

Vedantic Theme: Dharma

Application: Approach sacred geography with reverence: protect mountains/rivers and let place-based dharma (community duties, pilgrimage, restraint) refine character.

Vishishtadvaita: The earth’s concrete plurality (parvatas, nadīs) is not sublated; it functions as the Lord’s body-field for dharma and bhakti to unfold.

Vishnu Form: Narayana

Bhakti Type: Shanta

Lakshmi Presence: Bhumi

M
Mahendra
M
Malaya
S
Sahya
Ś
Śuktimān
Ṛkṣaparvata
V
Vindhya
P
Pāriyātra
B
Bhārata-varṣa

FAQs

They are the principal “ancestral” mountain ranges of Bhārata-varṣa, presented as structural and sacred supports that define the land within the Purāṇic cosmic order.

Parāśara teaches through enumerations—naming key ranges as authoritative markers of Bhārata’s layout—embedding geography within a larger theological vision of an ordered world.

Even when listing mountains, the Purāṇa frames the world as coherently arranged and sustained by the Supreme Reality—Viṣṇu—so physical geography becomes part of a divinely governed cosmos.