Home›Vamana Purana›Adh. 14›Shloka 35
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 35

Rules of Purity (Shauca) — Rules of Purity (Śauca), Permissible Foods, and the Duties of the Householder and Forest-Dweller

Devanagari script

कृत्वा शिरःस्नानमथाङिड्कं वा संपूज्य तोयेन पितॄन् सदेवान् होमं च कृत्वालभनं शुभानां कृत्वा बहिर्निर्गमनं प्रशस्तम्

Transliteration

kṛtvā śiraḥsnānamathāṅiḍkaṃ vā saṃpūjya toyena pitṝn sadevān homaṃ ca kṛtvālabhanaṃ śubhānāṃ kṛtvā bahirnirgamanaṃ praśastam

Translation

శిరస్స్నానం లేదా విధిపూర్వక అంగస్నానం చేసి, జలంతో దేవులతో కూడిన పితృదేవతలను సమ్యకంగా పూజించి/తర్పణం చేయాలి. తరువాత హోమం చేసి శుభ అనులేపనం చేసుకొని, ఆపై ఇంటి బయటకు వెళ్లడం ప్రశస్తమని చెప్పబడింది.

Word by Word
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
शिरःस्नानम्head-bath
शिरःस्नानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिरस् + स्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: शिरसः स्नानम्
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (particle): ‘then/next’
अङ्गीट्कम्(a ritual item; uncertain)
अङ्गीट्कम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअङ्गीट्क (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (reading per given text; meaning uncertain)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (disjunctive particle): ‘or’
संपूज्यhaving worshipped
संपूज्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-पूज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): ‘having worshipped’
तोयेनwith water
तोयेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
पितॄन्the ancestors (pitṛs)
पितॄन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
सदेवान्together with the gods
सदेवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस + देवान् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुष/समाहारार्थ: ‘with the gods’ (सह देवान्)
होमम्fire-offering (homa)
होमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
अलभनम्(a ritual act; ‘anointing/marking’?)
अलभनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअलभन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (ritual act/term; exact sense context-dependent)
शुभानाम्of auspicious (things/people)
शुभानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (contextual), षष्ठी (genitive), बहुवचन; ‘of auspicious (ones/things)’
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
बहिःoutside
बहिः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootबहिः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): ‘outside’
निर्गमनम्going out/exit
निर्गमनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिर्-गम् + अन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; verbal noun ‘going out’
प्रशस्तम्commendable/approved
प्रशस्तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रशस्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; predicate adjective agreeing with निर्गमनम्
Speakers
Not specified in the provided excerpt.
Primary Deities
PitṛsDevas
Key Themes
Vrata/RitualsPitṛ-tarpaṇaHomaĀhnika (daily rites)Purity and auspiciousness
Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Daily life is framed as reciprocal obligation: one honors ancestors (lineage continuity) and gods (cosmic order) before engaging the world, emphasizing gratitude, duty, and remembrance as foundations for worldly action.

Again, this is ācāra/dharma material rather than cosmogony or dynastic history. In pancalakṣaṇa terms it is ancillary instruction (upabṛṃhaṇa) supporting dharma within the Purāṇic corpus.

Water-offerings to Pitṛs and Devas symbolically connect vertical axes of existence—ancestral past and divine cosmos—so that one’s outward movement (bahirnirgama) proceeds only after re-establishing inner and social-sacred alignment.

←Previous Verse
Next Verse→