Shloka 21
Dietary Rules & Purification — Dietary Rules, Purification (Śauca), and the Duties of the Householder and Forest-Dweller
Devanagari script
न लङ्घयेत्पुरीषासृक्ष्ठीवनोद्वर्त्तनानि च गृहादुच्छिष्टविण्मूत्रे पादाम्भांसि क्षिपेद् बहिः
Transliteration
na laṅghayetpurīṣāsṛkṣṭhīvanodvarttanāni ca gṛhāducchiṣṭaviṇmūtre pādāmbhāṃsi kṣiped bahiḥ
Translation
మలం, రక్తం, ఉమ్మి మరియు శరీరానికి రాసే ఉబ్టనం వంటి వాటిని దాటకూడదు. ఇంటి నుండి మిగిలిన ఆహారం, మలం-మూత్రం మరియు పాదాలు కడిగిన నీటిని బయటకు పారవేయాలి.
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात; negation
लङ्घयेत्should step over
लङ्घयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलङ्घ् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; optative ‘should step over/cross’
पुरीषfeces
पुरीष:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरीष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; compound-member (समासाङ्ग)
असृक्blood
असृक्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअसृज्/असृक् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; compound-member (समासाङ्ग)
ष्ठीवनspittle
ष्ठीवन:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootष्ठीवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; compound-member (समासाङ्ग)
उद्वर्त्तनानिrubbings/scrapings (of the body)
उद्वर्त्तनानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउद्वर्त्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; accusative plural neuter
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात; conjunction
गृहात्from the house
गृहात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; ablative singular neuter
उच्छिष्टleftover/impure
उच्छिष्ट:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउच्छिष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; compound-member (समासाङ्ग); विशेषण—‘leftover/impure’
विण्मूत्रेin feces and urine
विण्मूत्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootविट् + मूत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), द्विवचन; locative dual neuter; ‘in feces and urine’
पादाम्भांसिfoot-washing water
पादाम्भांसि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाद + अम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; accusative plural neuter; ‘water for washing feet’
क्षिपेत्should throw
क्षिपेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; optative ‘should throw’
बहिःoutside
बहिः:
Desha-adhikarana (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootबहिः (अव्यय)
Formअव्यय—देशवाचक; adverb ‘outside’
Speakers
Pulastya to Nārada (typical frame for Vāmana Purāṇa instruction sections; exact speaker may vary by recension)
Key Themes
Dharma/ĀcāraŚauca (Purity)Vrata/Rituals
Verse Rasa (Emotional Flavour)
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bibhatsa", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }