HomeVamana PuranaAdh. 2Shloka 51
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Daksha's Sacrifice & Kapalin Rudra, Shloka 51

Daksha’s Sacrifice and the Origin of Kapalin Rudra (Pulastya–Narada Dialogue)

इत्येवमुक्तः स तु शङ्करेण आद्यं धनुस्त्वाजगवं प्रसिद्धम् जग्राह तूणानि तथाक्षयाणि युद्धाय वीरः स मतिं चकार

ityevamuktaḥ sa tu śaṅkareṇa ādyaṃ dhanustvājagavaṃ prasiddham jagrāha tūṇāni tathākṣayāṇi yuddhāya vīraḥ sa matiṃ cakāra

శంకరుడు ఇలా చెప్పగా ఆ వీరుడు ప్రసిద్ధమైన ఆద్య ధనుస్సు ‘ఆజగవ’ను పట్టుకున్నాడు; అలాగే అక్షయ తూణీరాలను కూడా తీసుకున్నాడు. ఆపై యుద్ధానికి సంకల్పించాడు.

itithus
iti:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (iti-nipāta)
evamin this way
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormRīti-avyaya (manner adverb)
uktaḥhaving been spoken to / addressed
uktaḥ:
Karta (कर्ता) — subject qualifier (one who was addressed)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormKta-pratyaya (past passive participle), Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
tubut/indeed
tu:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (contrastive particle)
śaṅkareṇaby Śaṅkara
śaṅkareṇa:
Karaṇa (करण) / Agent-in-passive (कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootśaṅkara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā vibhakti (Instrumental, 3rd), Ekavacana
ādyamfirst/primeval
ādyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of ‘dhanuḥ’
TypeAdjective
Rootādya (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
dhanuḥbow
dhanuḥ:
Karma (कर्म) — object of ‘jagrāha’
TypeNoun
Rootdhanus (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
tuindeed
tu:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (emphatic/contrast)
ājagavamĀjagava (name of the bow)
ājagavam:
Apposition to Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootājagava (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana (proper name of a bow)
prasiddhamfamous
prasiddham:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of ‘dhanuḥ/ājagavam’
TypeAdjective
Rootprasiddha (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
jagrāhatook/seized
jagrāha:
Kriyā (क्रिया) — main verb
TypeVerb
Rootgrah (धातु)
FormLiṭ (Perfect), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; Parasmaipada
tūṇāniquivers
tūṇāni:
Karma (कर्म) — additional object
TypeNoun
Roottūṇa (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Dvitīyā, Bahuvacana (Plural)
tathāalso/likewise
tathā:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormSamuccaya/anuvṛtti-avyaya (also/likewise)
akṣayāṇiinexhaustible
akṣayāṇi:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of ‘tūṇāni’
TypeAdjective
Rootakṣaya (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Dvitīyā, Bahuvacana
yuddhāyafor battle
yuddhāya:
Sampradāna (सम्प्रदान) — purpose (for battle)
TypeNoun
Rootyuddha (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Caturthī vibhakti (Dative, 4th), Ekavacana
vīraḥthe hero
vīraḥ:
Karta (कर्ता) — apposition to ‘saḥ’
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
matimresolve/intention
matim:
Karma (कर्म) — object of ‘cakāra’
TypeNoun
Rootmati (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
cakāramade/formed
cakāra:
Kriyā (क्रिया) — main verb
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
FormLiṭ (Perfect), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; Parasmaipada
Narrator describing Nara’s response to Śaṅkara’s words
Shiva (Śaṅkara)Vishnu/Nārāyaṇa (implicit via Nara’s identity)
Divine weaponryRighteous warfare (dharma-yuddha framing)Shaiva–Vaishnava cooperationPreparation/resolve (saṅkalpa) before action

{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "raudra", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Force is portrayed as ethically conditioned: the hero arms himself only after receiving dharmic direction. Resolve (mati/saṅkalpa) is shown as disciplined, not impulsive.

Vamśānucarita / narrative action sequence: the arming of a divinely connected hero within an episode of conflict.

The ‘inexhaustible quivers’ signify inexhaustible dharmic potency when action is aligned with divine will; the named bow (Ājagava) functions as a marker of superhuman, sanctioned agency rather than ordinary violence.