Vamana Purana — Bali's Sudarshana Worship, Shloka 74

Bali’s Worship of Sudarshana and Prahlada’s Teaching on Vishnu-Bhakti

Devanagari script

आद्यं ह्यनन्तमजरं हरिमव्ययं च ये वै स्मरन्त्यहरहर्नृवरा भुविस्थाः सर्वत्रगं शुभदं ब्रह्ममयं पुराणम् ते यान्ति वैष्णवपदं ध्रुवमक्षयञ्च वम्प्_67.70 ये मानवा विगतरागपरापरज्ञा नारायणं सुरगुरुं सततं स्मरन्ति ते धौतपाण्डुरपुटा इव राजहंसाः संसारसागरजलस्य तरन्ति पारम् // वम्प्_67.71 ध्यायन्ति ये सततमच्युतमीशितारं निष्कल्मषं प्रवरपद्मदलायताक्षम् ध्यानेन तेन हतकिल्बषवेदनास्ते मातुः पयोधररसं न पुनः पिबन्ति // वम्प्_67.72 ये कीर्तयन्ति वरदं वरपद्मनाभं शङ्खाब्जचक्रवरचापगदासिहस्तम् पद्मालयावदनपङ्कजषट्पदाख्यं नूनं प्रयान्ति सदनं मधुघातिनस्ते // वम्प्_67.73 शृण्वन्ति ये भक्तिपरा मनुष्याः संकीर्त्यमानं भगवन्तमाद्यम् ते मुक्तपापाः सुखिनो भवन्ति यथामृतप्राशनतर्पितास्तु

Transliteration

ādyaṃ hyanantamajaraṃ harimavyayaṃ ca ye vai smarantyaharaharnṛvarā bhuvisthāḥ sarvatragaṃ śubhadaṃ brahmamayaṃ purāṇam te yānti vaiṣṇavapadaṃ dhruvamakṣayañca VamP_67.70 ye mānavā vigatarāgaparāparajñā nārāyaṇaṃ suraguruṃ satataṃ smaranti te dhautapāṇḍurapuṭā iva rājahaṃsāḥ saṃsārasāgarajalasya taranti pāram // VamP_67.71 dhyāyanti ye satatamacyutamīśitāraṃ niṣkalmaṣaṃ pravarapadmadalāyatākṣam dhyānena tena hatakilbaṣavedanāste mātuḥ payodhararasaṃ na punaḥ pibanti // VamP_67.72 ye kīrtayanti varadaṃ varapadmanābhaṃ śaṅkhābjacakravaracāpagadāsihastam padmālayāvadanapaṅkajaṣaṭpadākhyaṃ nūnaṃ prayānti sadanaṃ madhughātinaste // VamP_67.73 śṛṇvanti ye bhaktiparā manuṣyāḥ saṃkīrtyamānaṃ bhagavantamādyam te muktapāpāḥ sukhino bhavanti yathāmṛtaprāśanatarpitāstu

Translation

భూమిపై నివసిస్తూ ప్రతిదినం ఆద్యుడు, అనంతుడు, అజరుడు, అవ్యయుడు అయిన హరిని—సర్వవ్యాపి, శుభప్రదుడు, బ్రహ్మస్వరూపుడు, పురాతన ప్రభువును—స్మరించే నరశ్రేష్ఠులు నిశ్చయంగా ధృవమైన, అక్షయమైన వైష్ణవపదాన్ని (విష్ణువின் పరమధామాన్ని) పొందుతారు. ఆసక్తిరహితులై పరా-అపర జ్ఞానం కలిగి దేవగురు నారాయణుని నిరంతరం స్మరించే మనుష్యులు, కడిగిన తెల్లని రెక్కలున్న రాజహంసలవలె సంసారసాగర జలాన్ని దాటి అవతల తీరాన్ని చేరుతారు. నిరంతరం అచ్యుతుడైన ఈశ్వరాధిపతిని, నిర్మలుడిని, పద్మదళాయత నేత్రుడిని ధ్యానించే వారికి ఆ ధ్యానంతో పాపజన్య దుఃఖభారం నశిస్తుంది; వారు మళ్లీ తల్లి స్తన్యరసాన్ని త్రాగరు (అంటే పునర్జన్మ ఉండదు). వరదాత, శ్రేష్ఠ పద్మనాభుడు—శంఖం, పద్మం, చక్రం, ఉత్తమ ధనుస్సు, గద, ఖడ్గం ధరించినవాడు; పద్మా (లక్ష్మీ) ముఖపద్మానికి ‘భ్రమర’సముడు—అని కీర్తించే వారు నిశ్చయంగా మధుఘాతి ధామానికి చేరుతారు. భక్తిపరులైన మనుష్యులు ఆద్య భగవంతుని సంకీర్తనం వినితే, వారు పాపముక్తులై సుఖులు అవుతారు—అమృతాస్వాదనతో తృప్తులైనవారిలా.

Speakers

• Unspecified in the provided excerpt; hymn-like didactic praise addressed to listeners/reciters

Primary Deities

• Vishnu
• Narayana
• Lakshmi

Key Themes

• Efficacy of daily remembrance (smaraṇa)
• Crossing saṃsāra as an ocean metaphor
• Meditation destroying sin and ending rebirth
• Kīrtana and śravaṇa as salvific practices
• Vaiṣṇava parama-pada (supreme abode)

Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Why is Viṣṇu called ‘brahma-maya’ here—does it equate Viṣṇu with Brahman?

In Purāṇic Vaiṣṇava theology, ‘brahma-maya’ asserts that Hari is not merely a deity among others but the supreme reality (Brahman) manifest personally. The verse fuses devotional theism with Upaniṣadic language to ground bhakti in metaphysical ultimacy.

What does ‘they do not again drink a mother’s milk’ signify?

It is a vivid idiom for freedom from rebirth (punarjanma). If one is not reborn, one does not return to infancy and thus does not again nurse at a mother’s breast.

What is conveyed by the ‘royal swans crossing the ocean of saṃsāra’ image?

The rāja-haṃsa symbolizes purity and discriminative wisdom (viveka). The image teaches that constant remembrance of Nārāyaṇa, coupled with detachment and right knowledge, enables one to traverse the otherwise impassable ‘ocean’ of worldly becoming.