Verse 2

Naadbindu

Sanskrit (Devanagari)

पादादिकं गुणास्तस्य शरीरं तत्त्वमुच्यते । धर्मोऽस्य दक्षिणश्चक्षुरधर्मो योऽपरः स्मृतः ॥२॥

Padapatha (Word Split)

पाद-आदिकम् । गुणाः । तस्य । शरीरम् । तत्त्वम् । उच्यते । धर्मः । अस्य । दक्षिणः । चक्षुः । अधर्मः । यः । अपरः । स्मृतः ।

IAST Transliteration

pādādikaṁ guṇās tasya śarīraṁ tattvam ucyate | dharmo 'sya dakṣiṇaś cakṣur adharmo yo 'paraḥ smṛtaḥ ||2||

Translation

దాని పాదాది భాగాలు దాని గుణాలుగా చెప్పబడుతాయి; దాని శరీరం తత్త్వమని నిర్దేశించబడుతుంది. దాని కుడి కన్ను ధర్మం; మరొక కన్ను అధర్మమని స్మరించబడుతుంది.

Academic Translation

Its feet and the rest are said to be its qualities; its body is declared to be the principle (tattva). Its right eye is dharma; the other, which is remembered, is adharma.

Verse Context

• Dharma / Adharma (ethical polarity within upāsanā leading toward Brahman-realization)
• Mahavakya: Indirect: ethical purification (dharma) is presented as supportive to brahma-jñāna implied by mahāvākya contemplation; not a direct mahāvākya statement.
• Atharva
• Atharva-veda (general Atharvaṇic affiliation; specific śākhā not securely attested for this Upaniṣad) Shakha
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka-style)