Arunika Upanishad 4: Verse 4

Sanskrit (Devanagari)

अथातः परमहंसपरिव्राजकानामासनशयनादिकं भूमौ, ब्रह्मचर्यं, मृत्पात्रम् अलाम्बुपात्रं दारुपात्रं वा। यतीनां कामक्रोधहर्षरोषलोभमोहदम्भदर्पेच्छासूयाममत्वाहङ्कारादीनपि परित्यजेत्। वर्षासु ध्रुवशीलोऽष्टौ मासानेकाकी यतिश्चरेत्, द्वावेव वा विचरेत्, द्वावेव वा विचरेदिति॥४॥

Padapatha (Word Split)

अथ । अतः । परमहंस-परिव्राजकानाम् । आसन-शयन-आदिकम् । भूमौ । ब्रह्मचर्यम् । मृत्-पात्रम् । अलाम्बु-पात्रम् । दारु-पात्रम् । वा । यतीनाम् । काम । क्रोध । हर्ष । रोष । लोभ । मोह । दम्भ । दर्प । इच्छा । असूया । ममत्व । अहङ्कार-आदीन् । अपि । परित्यजेत् । वर्षासु । ध्रुव-शीलः । अष्टौ । मासान् । एकाकी । यतिः । चरेत् । द्वौ । एव । वा । विचरेत् । द्वौ । एव । वा । विचरेत् । इति ॥४॥

Sanskrit recitationArunika Upanishad 4

IAST Transliteration

athātaḥ paramahaṁsa-parivrājakānām āsana-śayana-ādikaṁ bhūmau, brahmacaryaṁ, mṛt-pātram alāmbu-pātraṁ dāru-pātraṁ vā | yatīnāṁ kāma-krodha-harṣa-roṣa-lobha-moha-dambha-darpa-icchā-sūyā-mamatvāhaṅkāra-ādīn api parityajet | varṣāsu dhruva-śīlo ’ṣṭau māsān ekākī yatiś caret, dvāv eva vā vicaret, dvāv eva vā vicared iti ||4||

Translation

ఇప్పుడు పరమహంస పరివ్రాజకులకు—ఆసనం, శయనం మొదలైనవి నేలపైనే; బ్రహ్మచర్యం; పాత్రం మట్టిదైనా, సొరకాయ పాత్రమైనా, చెక్క పాత్రమైనా కావచ్చు. యతి కామం, క్రోధం, హర్షం, రోషం, లోభం, మోహం, దంభం, దర్పం, ఇచ్ఛ, అసూయ, మమకారం, అహంకారం మొదలైనవన్నీ కూడా పరిత్యజించాలి. వర్షాకాలంలో స్థిరశీలుడై ఎనిమిది నెలలు ఒంటరిగా సంచరించాలి; లేదా ఇద్దరే సంచరించవచ్చు—అని చెప్పబడింది.

Ask anything about this verse...Ask

Academic Translation

Now, for the wandering renouncers of the ‘paramahaṁsa’ type: their sitting, sleeping, and so forth are on the ground; (they maintain) celibacy; (they may have) an earthen bowl, a gourd bowl, or a wooden bowl. Renouncers should abandon even desire, anger, elation, rage, greed, delusion, hypocrisy, pride, craving, envy, possessiveness, egoism, and the like. In the rainy season, being of steady conduct, the ascetic should wander alone for eight months; or else two may wander; or else two may wander—so (it is said).

Verse Context

• Paramahaṁsa-sannyāsa; vairāgya and antaḥkaraṇa-śuddhi (purification of mind)
• Mahavakya: Indirect: purification and ego-abandonment prepare for stable abidance in non-dual mahāvākya insight.
• Yajur
• Krishna Yajurveda (Taittirīya tradition; Sannyāsa/Āruṇi corpus) Shakha
• Chandas: Prose (gadyam)