Adhyaya 36

ఈ అధ్యాయంలో భారద్వాజుడు సంభాషణ రూపంలో విష్ణువు వరాహావతార కథను వివరిస్తాడు. ప్రళయజలంలో మునిగిన వసుమతి లేకుండా జీవుల భారాన్ని ఎవరూ మోయలేరని గ్రహించిన భగవాన్ పాతాళ ప్రాంతాల్లో మునిగిన భూమిని కనుగొని యజ్ఞమయ వరాహదేహాన్ని ధరిస్తాడు; అందులో వేద ఛందస్సులు, అగ్నులు, యజ్ఞోపకరణాలు అవయవాలపై ప్రతీకాత్మకంగా నిరూపించబడతాయి. వరాహుడు జలంలో ప్రవేశించి అంధకారాన్ని తొలగించి రసాతలాన్ని వశపరచి దంతంపై భూమిని ఎత్తి పైకి తెస్తాడు; ఋషులు స్తుతిస్తారు, సముద్ర కలకలాన్ని మంగళధ్వని, ఆహుతి-సదృశ ఉపమాలతో వర్ణిస్తారు. తర్వాత అర్జునుడు—ప్రళయంలో భూమి ఎలా నిలుస్తుంది, ఏడు పాతాళాల కింద దానికి ఆధారం ఏమిటి—అని ప్రశ్నిస్తాడు. భారద్వాజుడు నాడిక, దినం, మాసం, సంవత్సరం వంటి కాలమానాలు, యుగ-మన్వంతర నిర్మాణం, శ్వేతవరాహకల్పంలో మనువుల క్రమాన్ని వివరిస్తాడు. ప్రళయక్రమంలో ముందుగా ఎండ/తాపం, తరువాత అనేక సంవత్సరాల వర్షాలు, జగదాప్లావనం, విష్ణునాభికమలంపై బ్రహ్మయోగనిద్ర, ఆపై భగవదాజ్ఞతో పునఃసృష్టి—ఇవి చెప్పబడతాయి. చివరగా ఈ కల్పంలో విష్ణువు శ్వేత వరాహరూపం ధరించి, తరువాత వేంకటాచలానికి వచ్చి స్వామిపుష్కరిణీ సమీపంలో నివసించాడని, బ్రహ్మ ప్రార్థనతో దివ్యరూపం స్వీకరించాక ప్రత్యక్ష దర్శనం దుర్లభమైందని చెప్పి, భక్తి మరియు కథాశ్రవణం ద్వారా మనుష్యులు ఎలా చేరగలరో అర్జునుడు అడుగుతాడు.