Adhyaya 14

ఈ అధ్యాయంలో సూతుడు నైమిషారణ్య ఋషులకు స్వామితీర్థం/స్వామి-పుష్కరిణి యొక్క పరమ శుద్ధికారక మహిమను వివరించేందుకు సుమతి అనే బ్రాహ్మణుని ఉపదేశాత్మక ఇతిహాసాన్ని చెబుతాడు. ఋషులు సుమతి వంశం, అతని నైతిక పతనం, విమోచన మార్గం గురించి అడుగుతారు. సూతుడు చెబుతాడు—మహారాష్ట్రదేశంలో విద్యావంతుడు, ధర్మనిష్ఠుడు అయిన యజ్ఞదేవుని కుమారుడు సుమతి; కానీ అతడు తండ్రిని, పతివ్రత భార్యను వదలి మోహకరమైన కిరాతీ స్త్రీ సంగంలో పడి దొంగతనం, మద్యపానం మొదలైన పాపాలలో మునిగి, చివరకు దోపిడీ కోసం వేషం మార్చి ఒక బ్రాహ్మణుని హత్య చేసి మహాపాతకమైన బ్రహ్మహత్యకు పాత్రుడయ్యాడు. ఆ పాపఫలం భయంకరమైన ‘బ్రహ్మహత్య’ రూపంగా అతడిని వెంటాడుతూ ఇంటివరకు వచ్చి యజ్ఞదేవునికి ధర్మబోధ చేస్తుంది—ఇలాంటి పతితునికి ఆశ్రయం ఇస్తే సమస్త గృహం ప్రమాదంలో పడుతుందని. పితృస్నేహంతో కలత చెందిన యజ్ఞదేవుడు ప్రాయశ్చిత్త మార్గం కోరగా, రుద్రాంశుడిగా చెప్పబడే దుర్వాస మహర్షి వచ్చి సాధారణ ప్రాయశ్చిత్తంతో ఇది తొలగడం దుర్లభమని, అయితే వేంకటాద్రిలోని అత్యంత పుణ్యమైన స్వామి-పుష్కరిణిలో స్నానం చేస్తే తక్షణ శుద్ధి కలుగుతుందని ఉపదేశిస్తాడు. యజ్ఞదేవుడు సుమతిని అక్కడికి తీసుకెళ్లి స్నానం చేయించగా ఆకాశవాణి అతని శుద్ధిని ప్రకటించి, ఆ తీర్థాన్ని ‘పాపవృక్షానికి గొడ్డలి’గా స్తుతిస్తుంది. చివరగా ఈ కథను వినడం/పఠించడం మహాఫలదాయకమని ఫలశ్రుతి చెప్పబడింది.