Adhyaya 13

సూతుడు స్వామితీర్థ మహిమను కొనసాగిస్తూ సోమవంశీయ నందుని కుమారుడు రాజు ధర్మగుప్తుని చరిత్రను వివరిస్తాడు. నందుడు రాజ్యభారాన్ని కుమారునికి అప్పగించి వనానికి వెళ్లిపోతాడు. ధర్మగుప్తుడు నీతి, యజ్ఞాలు, బ్రాహ్మణదానాలతో ప్రజలను పాలించి, సమాజంలో క్రమశిక్షణ నిలబెట్టి దోపిడీ లేని రాజ్యాన్ని నిర్మిస్తాడు. ఒకసారి వేటకు వెళ్లిన రాజు భయంకర అరణ్యంలో రాత్రి చిక్కుకుంటాడు. సాయంకాల సంధ్యావందనం చేసి గాయత్రీ జపించి చెట్టెక్కి ఆశ్రయం పొందుతాడు; సింహం నుంచి పారిపోయిన ఎలుగుబంటి కూడా అదే చెట్టెక్కుతుంది. ఎలుగుబంటి రాత్రి జాగరణ ఒప్పందం చేస్తుంది. సింహం విశ్వాసఘాతానికి ప్రేరేపించినా, ఎలుగుబంటి ‘విశ్వాసఘాతం’ ఇతర పాపాలకన్నా ఘోరమని ధర్మబోధ చేస్తుంది. తర్వాత రాజు నిద్రిస్తున్న ఎలుగుబంటిని కింద పడేస్తాడు. అది రూపాంతరం చెంది ధ్యానకాష్ఠ అనే మునిగా ప్రత్యక్షమై రాజుకు ఉన్మాద శాపం ఇస్తాడు. అలాగే సింహం భద్రనామక యక్షుడు—కుబేరుని పూర్వ మంత్రి—గౌతమ శాపంతో సింహరూపం పొందినవాడని చెప్పి, ధ్యానకాష్ఠతో సంభాషణ ద్వారా అతడు శాపవిముక్తుడై అలకకు తిరిగి వెళ్తాడు. మంత్రి వర్గం రాజు ఉన్మాదాన్ని నందునికి తెలియజేస్తారు. నందుడు జైమిని మునిని ఆశ్రయిస్తాడు. జైమిని వెంకటపర్వతంలో సువర్ణముఖరీ సమీపంలోని స్వామిపుష్కరిణిలో స్నానం చేయిస్తే వెంటనే ఉన్మాదం తొలగుతుందని ఉపదేశిస్తాడు; స్నానమాత్రంతోనే వ్యాధి నశిస్తుంది. తండ్రి-కొడుకులు వెంకటేశ/శ్రీనివాసుని పూజించి దానాలు చేసి ధర్మంగా రాజ్యాన్ని నిర్వహిస్తారు. చివర ఫలశ్రుతి—స్వామిపుష్కరిణిలో మునక ఉన్మాదం, అపస్మారసదృశ రోగాలు, దుష్టగ్రహపీడలను తొలగిస్తుంది; ఏ జలాశయంలోనైనా స్నానానికి ముందు “స్వామితీర్థం” మూడుసార్లు పలికితే బ్రహ్మలోకప్రాప్తి కలుగుతుంది; ఈ కథ వినడమే మహాపాపనాశకమని చెప్పబడింది.