Adhyaya 1

అధ్యాయము 1 నైమిషారణ్యంలో ప్రారంభమవుతుంది. శౌనకాది ఋషులు లోకరక్షణార్థం పన్నెండు సంవత్సరాల సత్రయాగం నిర్వహిస్తూ, పౌరాణికుడు సూత ఉగ్రశ్రవసును స్కందపురాణం చెప్పమని ఆహ్వానిస్తారు. సూతుడు వ్యాసుని వద్ద జరిగిన పూర్వ ప్రశ్నను స్మరించి, వ్యాసుడు ఒక ప్రాచీన వృత్తాంతాన్ని వివరిస్తాడు—నారదుడు సుమేరువుకు ఎక్కి, విశ్వ పిప్పల వృక్షం క్రింద దివ్య మండపాన్ని దర్శించి, పద్మాసనంపై విరాజిల్లే వరాహముఖ పురుషోత్తముని, ఋషి-దేవగణ సేవితునిగా, దర్శనం పొందుతాడు. అక్కడ ధరణి (భూమి) సఖులతో కలిసి నైవేద్యాదులు తీసుకొని వచ్చి, వరాహుని ఆలింగనం పొందుతుంది; తన ఆధారమై నిలిచిన ప్రధాన పర్వతాల గురించి ప్రశ్నిస్తుంది. వరాహుడు అనేక పర్వతశ్రేణులను పేర్కొని, దక్షిణ దిశలోని పవిత్ర భూభాగాన్ని విశేషంగా తెలియజేస్తాడు—నారాయణాద్రి/శ్రీవేంకటాచలం, సువర్ణముఖరి, కమలాక్ష సరోవరం, దేవాలయ పరిసర ప్రాంతం మొదలైనవి. తదుపరి తీర్థాల శ్రేష్ఠతను నిర్ణయించి స్వామిపుష్కరిణిని అత్యుత్తమమని ప్రకటించి, అందులో అనేక తీర్థాలు (పరంపరలో ‘అరవై ఆరు కోట్లు’) ఉన్నాయని చెబుతాడు; అలాగే ఆరు ప్రధాన తీర్థాలను నిర్దేశిస్తాడు. కుమారధారిక, తుంబ, ఆకాశగంగ, పాండవ, పాపనాశన, దేవతీర్థాలలో నిర్దిష్ట కాలాలలో స్నానఫలాలను వివరించబడుతుంది. చివరికి ధరణి వరాహస్తోత్రం, వరాహుడు ధరణితో కలిసి వృషభాచల/శేషాచలానికి గమనం, మరియు భక్తితో పఠించేవారికి లేదా వినేవారికి ప్రతిష్ఠా-ఇష్టఫలప్రదమైన ఫలశ్రుతితో అధ్యాయం ముగుస్తుంది.