Adhyaya 4

ఈ అధ్యాయంలో రెండు అనుసంధానమైన ప్రవాహాలు ఉన్నాయి. మొదట, నారదుడు ఉపదేశం విని తృప్తుడైనప్పటికీ, భగవంతుని పూర్వ/పరమ స్వరూప దర్శనం కోరుతాడు. నారాయణుడు—ఆ స్వరూపం దానం, యజ్ఞం, వైదిక కర్మలు లేదా కేవలం తపస్సుతో లభించదని; అనన్యభక్తులకు మాత్రమే దర్శనమవుతుందని చెబుతాడు. అనన్యభక్తి, జ్ఞానం, వైరాగ్యం, స్వధర్మనిష్ఠలతో నారదుడు అర్హుడని ప్రశంసించి, ‘శ్వేతద్వీపం’ అనే అంతర్లీన శ్వేత ద్వీపానికి వెళ్లమని ఆజ్ఞాపిస్తాడు. తదుపరి స్కందుడు నారదుని యోగగమనం మరియు క్షీరసాగరానికి ఉత్తరంగా ఉన్న తేజోమయ శ్వేతద్వీప వర్ణన చేస్తాడు—శుభవృక్షాలు, ఉద్యానాలు, నదులు, కమలాలు, పక్షులు, జంతువులతో సమృద్ధిగా ఉంటుంది. అక్కడి నివాసులు ముక్తులు, పాపరహితులు, సుగంధభరితులు, నిత్యయౌవనులు, శుభలక్షణచిహ్నితులు; కొన్నిసార్లు ద్విభుజులు, కొన్నిసార్లు చతుర్భుజులు; షడూర్ముల నుండి విముక్తులు, కాలభయాతీతులు. సావర్ణి—ఇలాంటి జీవులు ఎలా అవుతారు, వారి స్థితి ఏమిటి? అని అడుగుతాడు. స్కందుడు—వారు ‘అక్షర’ పురుషులు; పూర్వకల్పాలలో ఏకాగ్ర వాసుదేవసేవతో బ్రహ్మభావం పొందినవారు, కాలమాయలకు అతీతులు, ప్రళయంలో అక్షరధామానికి తిరిగి చేరేవారని వివరిస్తాడు. మాయవశంగా ‘క్షర’గా జన్మించినవారు కూడా అహింస, తపస్సు, స్వధర్మపాలన, వైరాగ్యం, జ్ఞానం, వాసుదేవ మహిమాబోధ, నిరంతర భక్తి, మహత్సంగం, మోక్షసిద్ధుల పట్ల కూడా అనాసక్తి, హరి జన్మకర్మల పరస్పర శ్రవణ-కీర్తనల ద్వారా ఆ స్థితిని పొందగలరని చెబుతాడు. చివరికి మనుష్యులకూ ఆ పదప్రాప్తి ఎలా సాధ్యమో చూపే విస్తృత పురాణకథను వాగ్దానం చేస్తుంది.