Adhyaya 25

ఈ అధ్యాయంలో శ్రీనారాయణుడు మునికి వైరాగ్య లక్షణాన్ని బోధిస్తాడు—నశ్వరమైన విషయాల పట్ల దీర్ఘకాల స్థిర నిరాసక్తి. ప్రత్యక్షం, అనుమానం, ఆగమప్రామాణ్యాల ద్వారా బద్ధరూపాలు విశ్వసనీయమికావని, అవి మార్పులకు లోనై దుఃఖపునరావృతిని కలిగిస్తాయని స్థాపిస్తాడు. తదుపరి కాలప్రేరిత ప్రళయ చతుష్టయాన్ని వివరిస్తాడు—(1) దేహమార్పు, నిత్యక్షయం ద్వారా కనిపించే ‘నిత్య/దైనందిన’ ప్రళయం, (2) బ్రహ్మదేవుని దిన-రాత్రి చక్రానికి సంబంధించిన నైమిత్తిక ప్రళయం: పద్నాలుగు మనువుల క్రమం, లోకాల శోషణ, ప్రళయాగ్ని, అనంతరం జలప్లావనం, (3) ప్రాకృతిక ప్రళయం: తత్త్వాలు, ఇంద్రియాలు క్రమంగా ప్రకృతిలో లయమవడం, (4) ఆత్యంతిక ప్రళయం: మాయ, పురుష, కాలములు అక్షరంలో లీనమై చివరికి ఏకైక పరమేశ్వరుడు మాత్రమే మిగలడం. ఇలా అనిత్యతను స్థాపించిన తరువాత సాధనోపదేశం వస్తుంది—వాసుదేవునిపై ఏకాంత భక్తి నిర్వచనం, నవధా భక్తి (శ్రవణాది) లెక్కింపు, మరియు మోక్షోన్ముఖ ‘ఏకాంతిక ధర్మం’ను అత్యుత్తమంగా ప్రశంసించడం. చివరగా వాసుదేవ నామమహిమను బలంగా ప్రకటిస్తాడు—అపూర్ణంగా పలికినా నామస్మరణం రక్షక ఫలాన్ని ఇస్తుంది।