Adhyaya 12

స్కందుడు వర్ణించునది—కశ్యపేయ దేవాసురులు కలిసి క్షీరసాగరాన్ని మళ్లీ మథనం ప్రారంభించారు. మొదట అలసట, అస్థిరత కలిగింది; మథనకారులు బలహీనులయ్యారు, వాసుకికి బాధ కలిగింది, మందరపర్వతం స్థిరంగా నిలువలేకపోయింది. అప్పుడు విష్ణువు అనుమతితో ప్రద్యుమ్నుడు దేవులు, అసురులు, నాగరాజులో ప్రవేశించి బలాన్ని నింపగా, అనిరుద్ధుడు రెండవ పర్వతంలా మందరాన్ని స్థిరపరిచాడు; నారాయణ అనుభావంతో అందరి శ్రమ తొలగి సమతుల్యంగా తాడు లాగడం సాగింది. మథనం నుండి ఔషధరసాలు, చంద్రుడు, కామధేను (హవిర్ధానీ), తెల్లని దివ్యాశ్వం, ఐరావతం, పారిజాతం, కౌస్తుభమణి, అప్సరసలు, సురా, శార్ఙ్గధనుస్సు, పాంచజన్య శంఖం మొదలైన రత్నాలు వెలిశాయి. అసురులు వారుణీని, అశ్వాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు; హరి సమ్మతితో ఇంద్రుడు ఐరావతాన్ని పొందాడు; కౌస్తుభం, ధనుస్సు, శంఖం విష్ణువుకే చేరాయి; కామధేను తపస్వులకు దానమైంది. తర్వాత శ్రీ స్వయంగా ప్రదర్శితమై త్రిలోకాలను కాంతితో నింపింది; ఆమె తేజస్సు వల్ల ఎవ్వరూ సమీపించలేకపోయారు, సముద్రుడు ఆమెను “నా కుమార్తె” అని చెప్పి ఆసనం ఇచ్చాడు. మథనం కొనసాగినా అమృతం రాలేదు; కరుణామయ ప్రభువు స్వయంగా లీలగా మథనం చేసినప్పుడు బ్రహ్మా, ఋషులు స్తుతించారు. అప్పుడు ధన్వంతరి అమృతకలశాన్ని ధరించి ఉద్భవించి, దానిని శ్రీ వైపు తీసుకెళ్లాడు.