Adhyaya 2

ఈ అధ్యాయంలో బ్రహ్మ మార్గశీర్ష వ్రత విధిని అడుగుతాడు; శ్రీభగవాన్ ప్రాతఃకాలంలో అనుసరించవలసిన క్రమబద్ధమైన ఆచారాన్ని వివరిస్తాడు. రాత్రి చివర లేచి శౌచశుద్ధి చేయడం, గురువును వందించడం, నిరంతర స్మరణలో ఉండడం; వాక్సంయమంతో, దేహశుద్ధితో సహస్రనామాది నామకీర్తనం చేయడం చెప్పబడింది. అనంతరం నియత మలవిసర్జన, శౌచం, ఆచమనం, దంతధావనం, స్నానం విధివిధానంగా చేయాలి. తులసీమూల మట్టిని ఆకుతో సహా మూలమంత్రం లేదా గాయత్రీతో అభిమంత్రించి స్నానంలో వినియోగించడం, తెచ్చిన లేదా తెచ్చని నీటితో అఘమర్షణ భావంతో స్నానం చేయడం పేర్కొనబడింది. తరువాత తీర్థ నిర్మాణం చేసి మంత్రంతో గంగను ఆహ్వానించాలి—ఆమెను విష్ణుసంబంధినిగా భావించి స్నానకాలంలో ఆమె అనేక మంగళనామాలను జపించాలి. మృత్తికాస్నాన మంత్రాలలో భూమిని పాపహారిణిగా స్తుతించి, వరాహావతారంలో భూమి ఉద్ధరణను స్మరింపజేస్తారు. స్నానానంతరం శుభ్రమైన తెల్ల వస్త్రధారణ, దేవ-పితృ-ఋషి తర్పణాదులు, అలాగే వైష్ణవ ఊర్ధ్వపుండ్ర ధారణ విధి ఉంది; వర్ణానుసారం సంఖ్యాభేదం, శరీరస్థానాలలో విష్ణువు ద్వాదశ నామాల నియాసం వివరించబడింది. మధ్యలో ఖాళీ స్థానం ఉండే సరైన తిలకరూపాన్ని ప్రశంసించి, తప్పుగా ధరిస్తే దోషమని హెచ్చరిస్తారు; చివరికి హరిసామీప్య (సాలోక్య) ప్రాప్తి ఫలమని చెప్పబడింది.