Adhyaya 1

అధ్యాయం ఆరంభంలో సూతుడు భోగముక్తి ప్రసాదకుడైన కృష్ణుడు/మాధవుని స్తుతిస్తాడు. అనంతరం శ్వేతద్వీపంలో బ్రహ్మ పరమదేవుని సమీపించి మార్గశీర్ష మాసానికి సంబంధించిన సాంకేతిక వివరాలు అడుగుతాడు—అధిదేవత, దాన విధానం, స్నాన విధి, ఆచార నియమాలు, ఆహార నియమం, మంత్ర-ధ్యాన-పూజా విధానాలు. భగవాన్ ఈ ప్రశ్న సమస్త జీవులకు హితకరమని ప్రకటిస్తాడు. మార్గశీర్షంలో చేసిన వ్రతాచరణలు యజ్ఞాలు, తీర్థసేవల సమస్త ఫలితాలను సమీకరించి ఇస్తాయని, ఈ మాస మహాత్మ్యాన్ని వినడమే కూడా తులాపురుష దానం వంటి మహాదాన ఫలంతో సమానమని చెబుతాడు. తపస్సు, యోగ మార్గాల పరిమిత ప్రభావాన్ని చూపించి, ఈ మాసంలో భక్తికర్మలు విశేషంగా సులభమై దేవుడు త్వరగా ప్రసన్నుడవుతాడని వివరిస్తాడు; నెలల పుణ్యక్రమంలో మార్గశీర్షం అత్యంత ప్రియమని స్థాపిస్తాడు. ప్రాతఃకాల స్నానాన్ని ప్రధాన సాధనంగా విధించి, ఒక దృష్టాంత కథను చెబుతాడు—నందగోపుని గోకులంలో గోపికలు మార్గశీర్ష స్నాన ప్రేరణతో ఉదయమే స్నానం చేసి, పూజ చేసి, హవిష్యాహార నియమాన్ని పాటించారు. దాంతో దేవుడు సంతుష్టుడై వరం ప్రసాదించాడు; కాబట్టి మనుష్యులు మార్గశీర్షాన్ని విధివిధానంగా ఆచరించాలి అని ఉపదేశంతో అధ్యాయం ముగుస్తుంది.