Adhyaya 8

Verse 1

भोजराज उवाच । प्रभो सारस्वत मया श्रुतं माहात्म्यमुत्तमम् । वस्त्रापथस्य क्षेत्रस्य गिरे रैवतकस्य च

భోజరాజు పలికెను— ఓ ప్రభూ సారస్వతా! నేను వస్త్రాపథ క్షేత్రం మరియు రైవతక గిరి యొక్క ఉత్తమ మహాత్మ్యాన్ని కూడా వినియున్నాను।

Verse 2

विशेषेण स्वर्णरेखाभवस्य च जलस्य च । इदानीं श्रोतुमिच्छामि तीर्थोत्पत्तिं वदस्व मे

ప్రత్యేకంగా స్వర్ణరేఖాభవ జలమును గురించి; ఇప్పుడు ఆ తీర్థోత్పత్తిని వినాలని ఉంది— దయచేసి నాకు చెప్పండి।

Verse 3

ब्रह्मविष्णुशिवादीनां मध्ये कोऽयं व्यवस्थितः । केयं नदी स्वर्णरेखा सर्वपातकनाशिनी

బ్రహ్మ, విష్ణు, శివాది దేవుల మధ్య ఇక్కడ స్థితుడై ఉన్నవాడు ఎవరు? మరియు సమస్త పాపాలను నశింపజేసే ఈ స్వర్ణరేఖా నది ఏది?

Verse 4

कस्माद्ब्रह्मादया देवा अस्मिंस्तीर्थे समागताः । कथं नारायणो देवः स्वयमेव समागतः

ఏ కారణంతో బ్రహ్మాది దేవతలు ఈ తీర్థంలో సమాగమమయ్యారు? మరియు దేవ నారాయణుడు స్వయంగా ఇక్కడికి ఎలా వచ్చాడు?

Verse 5

हेमालयं परित्यज्य भवानी गिरिमूर्द्धनि । संस्थिता स्कन्दमादाय देवैरिन्द्रादिभिः सह

హేమాలయాన్ని విడిచి భవానీ స్కందుని తీసుకొని పర్వతశిఖరంపై నివసించెను; ఇంద్రాది దేవులతో కూడి।

Verse 6

सारस्वत उवाच । शृणु सर्वं महाराज कथयिष्ये सविस्तरम् । येन वै कथ्यमानेन सर्वपापक्षयो भवेत्

సారస్వతుడు పలికెను—ఓ మహారాజా, సమస్తమును వినుము; నేను విశదంగా చెప్పెదను. దీనిని చెప్పుట-వినుట వలన సర్వపాపక్షయం కలుగును.

Verse 7

पुरा ब्रह्मदिनस्यांते जगदेतच्चराचरम् । संहृत्य भगवान्रुद्रो ब्रह्मविष्णुपुरस्कृतः

పూర్వకాలంలో, బ్రహ్మదినాంతంలో, బ్రహ్మా-విష్ణువులు పురస్కృతులై ఉండగా భగవాన్ రుద్రుడు ఈ చరాచర జగత్తును సంహరించెను.

Verse 8

तां च ते सकलां रात्रिमेकमूर्त्तिभवास्त्रयः । तिष्ठन्ति रात्रि पर्यन्ते पुनर्भिन्ना भवंति ते

ఆ సమస్త రాత్రి అంతా ఆ ముగ్గురు ఒకే మూర్తిగా ఉండి నిలిచెదరు; రాత్రి ముగిసినపుడు వారు మళ్లీ వేర్వేరుగా అవుతారు.

Verse 9

ब्रह्मविष्णुशिवा देवा रजःसत्त्वतमोमयाः । सृष्टिं करोति भगवान्ब्रह्मा पालयते हरिः

బ్రహ్మ, విష్ణు, శివ దేవులు రజః-సత్త్వ-తమో గుణమయులు. భగవాన్ బ్రహ్మ సృష్టి చేయును, హరి (విష్ణు) పాలించును.

Verse 10

सर्वं संहरते रुद्रो जगत्कालप्रमाणतः । तेनादौ भगवान्सृष्टो दक्षो नाम प्रजापतिः

రుద్రుడు జగత్తు కాలప్రమాణానుసారంగా సమస్తాన్ని సంహరిస్తాడు. అందువల్ల ఆదిలో ‘దక్ష’ అనే భగవాన్ ప్రజాపతి సృష్టింపబడెను।

Verse 11

सर्वे संक्षेपतः कृत्वा ब्रह्माण्डं सचरा चरम् । भिन्ना देवास्त्रयो जाताः सत्यलोकव्यवस्थिताः

చరాచర సమేతమైన బ్రహ్మాండాన్ని సంక్షేపంగా (పునఃసంకుచితం) చేసి, మూడు దేవతలు భిన్నరూపాలుగా జన్మించి సత్యలోకంలో స్థిరపడ్డారు।

Verse 12

त्रयो भुवं समासाद्य कौतुकाविष्टचेतसः । कैलासं ते गिरिवरं समारूढाः सुरेर्वृताः

ఆ ముగ్గురు భూమికి చేరి కౌతూహలంతో ఆవిష్టచిత్తులై, దేవగణాలతో పరివృతులై, శ్రేష్ఠమైన కైలాసగిరిని అధిరోహించారు।

Verse 13

अहं ज्येष्ठो अहं ज्येष्ठो वादोऽभूद्ब्रह्मरुद्रयोः । तदा क्रुद्धो महादेवो ब्रह्माणं हन्तुमुद्यतः

‘నేనే జ్యేష్ఠుడను, నేనే జ్యేష్ఠుడను’ అని బ్రహ్మా-రుద్రుల మధ్య వాదం ఏర్పడింది. అప్పుడు క్రోధించిన మహాదేవుడు బ్రహ్మను సంహరించుటకు উদ্যతుడయ్యాడు।

Verse 14

विष्णुना वारितो ब्रह्मा न ते वादस्तु युज्यते । तत्त्वं नाहं यदा नेदं ब्रह्मांडं सचराचरम्

విష్ణువు బ్రహ్మను ఆపి ఇలా అన్నాడు—“ఈ వాదం నీకు తగదు. తత్త్వంగా, చరాచర సమేతమైన ఈ బ్రహ్మాండమే లేనప్పుడు, నేను (ఈ వేరైన అహంభావంగా) లేను…”

Verse 15

एक एव तदा देवो जले शेते महेश्वरः । जागर्ति च यदा देवः स्वेच्छया कौतुकात्ततः

ఆ సమయంలో ఏకైక దేవుడు మహేశ్వరుడు జలములపై శయనించి ఉన్నాడు. ఆ దేవుడు స్వేచ్ఛతో, దివ్య కౌతుకముచేత మేల్కొనగానే తదుపరి లీలావికాసము ప్రారంభమవుతుంది.

Verse 16

अनेन त्वं कृतः पूर्वमहं पश्चात्त्वया कृतः । ब्रह्मांडं कूर्मरूपेण धृतमस्य प्रसादतः

ఆయన ప్రసాదముచేత నీవు ముందుగా సృష్టింపబడితివి; తరువాత నీవే నన్ను సృష్టించితివి. అదే ప్రసాదబలముచేత కూర్మరూపంలో బ్రహ్మాండము ధరింపబడెను.

Verse 17

अनुप्रविष्टा ब्रह्मांडं प्रसादाच्छं करस्य च । सृष्टिस्त्वया कृता सर्वा मयि रक्षा व्यवस्थिता

శంకరుని ప్రసాదముచేత నేను బ్రహ్మాండములో ప్రవేశించితిని. సమస్త సృష్టి నీవే చేసితివి; లోకరక్షణ వ్యవస్థ నాయందే స్థాపితమై ఉంది.

Verse 18

उदासीनवदासीनः संसारात्सारमीक्षते । एक एव शिवो देवः सर्वव्यापी महेश्वरः

ఆయన ఉదాసీనుడివలె ఆసీనుడై సంసారములోని సారాన్ని దర్శించును. ఏకైక దేవుడు శివుడే—సర్వవ్యాపి మహేశ్వరుడు.

Verse 19

पितामहत्वं संजातं प्रसादाच्छंकरस्य ते । प्रसादयामास हरं श्रुत्वा ब्रह्मा वचो हरेः

శంకరుని ప్రసాదముచేత నీకు పితామహత్వము కలిగెను. హరి వచనము విని బ్రహ్మ హరుడైన శివుని ప్రసన్నం చేయుటకు ప్రయత్నించెను.

Verse 20

अनादिनिधनो देवो बहुशीर्षो महाभुजः । इत्यादिवेदवचनैस्ततस्तुष्टो महेश्वरः । प्राह ब्रह्मन्वरं यत्ते वृणीष्व मनसि स्थितम्

“దేవుడు అనాది-అనంతుడు, బహుశిరస్సు గలవాడు, మహాబాహువు”—ఇత్యాది వేదవచనాలతో స్తుతింపబడగా మహేశ్వరుడు ప్రసన్నుడయ్యాడు. అప్పుడు ఆయన బ్రహ్మునితో—“హే బ్రహ్మన్, నీ మనస్సులో స్థితమైన వరాన్ని కోరుకొనుము” అని పలికెను.